Meteen naar de tekst springen

INDEX >> FESTIVALS >>

FILMFESTIVAL VAN GENT 2012
Er zit muziek in nieuwe lichting Belgische films

 

Vera Bras | 30/10/2012


Share/Bookmark

Op de 39ste editie van het Internationaal Filmfestival van Vlaanderen - Gent gingen een tiental Belgische films in première. Daaruit maakten we een selectie met als rode draad de muziek, die in een aantal langspeelfilms en in enkele opvallende documentaires een centrale plaats inneemt.

Uit het nieuwe fictieaanbod valt de link met Gent op. Gentenaar Peter Monsaert overtuigt meteen met zijn eerste langspeler terwijl de Gentse gevestigde waarde Felix van Groeningen het bioscooppubliek doet kennismaken met de countrymuziek. In beide prenten trekt de impact van de muziek als drager van de emoties de aandacht.

Woede en onrust
Met Offline presenteert Peter Monsaert in samenwerking met de sociaalartistieke werkplaats Victoria Deluxe een geslaagd debuut. Origineel is de openingsscène waarin vanuit de kooi van een kanarie een zicht op een bushalte aan een drukke baan wordt geschetst. Wanneer de kooi wordt meegenomen in de bus blijkt de vogel het huisdier van een gebaarde man met een getekend gelaat te zijn. Hij heet Rudy en heeft net de gevangenis verlaten. Wat volgt is een ontroerende en zeer realistische karakterstudie van een man die een foute keuze maakte maar nu terug de draad met het leven buiten tracht op te pikken, daarbij geholpen door Denise en Rachid. Anoniem zoekt hij online met succes contact met zijn ondertussen negentienjarige dochter waarmee het hem in levende lijve minder goed lukt een relatie op te bouwen.

Komische noten voorzien het eerder donkere verhaal van de nodige luchtigheid. Alles in de montage is in evenwicht met de met mondjesmaat aangebrachte onthullingen over Rudy’s verleden. Monsaert kiest met onder andere Wim Willaert als Rudy, Anemone Valcke als zijn dochter Vicky en Patricia Goemare als zijn ex, voor een minder door het Vlaamse publiek herkauwde maar uitstekend vertolkende cast.

De boeiende soundtrack van Offline is van de Antwerpse rockband Triggerfinger. Monsaert opteert voor deze Belgische band omdat het trio in hun repertoire dezelfde uitersten opzoeken die het hoofdpersonage Rudy in zich draagt, woede en onrust naast gelatenheid en melancholie. De experimentele muziek en de stem van Ruben Block ondersteunen de frustratie, het verdriet, de agressie en de liefde van de personages bovendien moeiteloos. Het maakt dit langspeelfilmdebuut mogelijks nog interessanter.

De sterren van de hemel
De vierde langspeelfilm van Felix van Groeningen is gebaseerd op het toneelstuk van Johan Heldenberg, The Broken Circle Breakdown Featuring the Cover-ups of Alabama. Dat stuk waarin Mieke Dobbels naast Johan Heldenberg de hoofdrol vertolkte, was een hit in het Vlaamse theatercircuit van 2009. Ook de film lijkt nu uit te groeien tot een kaskraker.

The Broken Circle Breakdown vertelt het verhaal van een passioneel koppel dat de liefde vindt, een kind verliest en bijgevolg op dramatische wijze uit elkaar groeit. Elise, hier gespeeld door Veerle Baetens en Didier, net zoals in het theaterstuk een rol van Johan Heldenberg, zingen alleszins de sterren van de hemel. Hun filmliefde werkt wonderwel maar de karakterschets van de hoofdpersonages is onvoldoende uitgediept en staat niet in verhouding met het onvermijdbare melodrama dat hen te beurt valt. In het theater kwam het verhaal beter tot zijn recht komen en lag het nadien minder zwaar op de maag.

Wel zorgen beide acteurs voor een onvervalste noot cowboymuziek die wonderwel past op het Vlaamse platteland van de setting. De zoete hoge stem van Veerle Baetens en het donkere melancholische timbre van Heldenberg leent zich uitstekend voor de bluegrass melodieën onder leiding van de banjo. Typerend voor de bluegrass is de klaagzang met harmonieuze stemmen en complexe arrangementen. De grondlegger van dit genre folkmuziek is de Amerikaan Bill Monroe. Zijn naam komt ook terug in deze film. De soundtrack van Bjorn Eriksson, die voor de muzikale begeleiding zorgde, is zeker een aanrader.

Bevreemdende muziek
Vermeldenswaard zijn drie documentairefilms van eigen bodem. Elk hebben ze een originele invalshoek. De ene doorspekt zijn zoektocht naar de Belgische sound met getuigenissen en archiefbeelden, de anderen werken in opdracht van een choreografe of kiezen een bekend artiest als uitgangspunt. Deze bijzondere selectie vraagt om te worden ontdekt.

De Belgische choreografe Anne Teresa De Keersmaeker realiseerde de fel gesmaakte dansproductie Rain al in 2001 met haar gezelschap Rosas. Waarom Olivia Rochette en Gerard-Jan Claes er dan anno 2012 een documentaire over draaiden, lijkt overbodig, ware het niet dat de originele productie in 2011 door het ballet van de Nationale Opera van Parijs zou worden hernomen. Op vraag van Anne Teresa De Keersmaeker maakte het jonge duo een intiem document van de bijzondere repetities van een succesvolle dansproductie van een ondertussen wereldvermaarde Belgische choreografe.

Met occasionele momentopnames van de wolkenhemel, met behulp van grijzige beelden van de bewakingscamera van het Parijse operagebouw en een gerepeteerde noot aria volgt het regisseursduo de repetities die meer dan een half jaar in beslag namen. Met die dreigende wolken in beeld is het alsof de lucht zich werkelijk klaarmaakt voor de in te studeren regendans.

Rain wordt gedanst op de bevreemdende muziek van de Amerikaanse minimalistische componist Steve Reich. Zijn Music for 18 Musicians is niet de eerste samenwerking met de Belgische choreografe. Al voor haar tweede dansvoorstelling Fase in 1980 werkten ze samen alsook onder meer voor Drumming, een even krachtige dans als percussiepartituur. In Reichs werk valt het repetitieve op. Ook in Rain verzwelgen de dansers schijnbaar in het obsessieve ritme van zijn muziek.

Het graduele proces dat zo spitsvondig in een structuur wordt gegoten, zit de klassiek geschoolde dansers elegant op de huid terwijl ze de rigoureuze mathematiek en hun gevecht met de zwaartekracht op een persoonlijke manier trachten vorm te geven. Bij dit alles worden ze begeleid door de assistent van Anne Teresa De Keersmaeker, Jakub, die het perfectionisme van zijn mentor perfect weet over te brengen. In gebriefte telefoongesprekken blijft zij ook in het buitenland van de ontwikkelingen op de hoogte. De Keersmaeker gaf de in het KASK geschoolde documentairemakers ook de toestemming om persoonlijke telefoongesprekken af te tappen. Vakkundig zitten ze verweven in het wordingsproces.

De apotheose van de premièreavond vindt plaats in een adembenemende fotografie die de lichamen, de kostuums van de Belgische modemaker Dries Van Nooten en de dans volledig tot zijn recht doet komen. Zelfs wie geen kaas heeft gegeten van hedendaagse dans kan voor de poëzie van de muzikale documentaire Rain vallen.

Stevige beat
Met The Sound of Belgium weekt de Belgische regisseur, Jozef Devillé, met zijn eerste lange reportage moeiteloos zelfs bij de meest bescheiden Belg enig chauvinisme los. Voorwaarde is wel dat men van muziek en dansen houdt of opgroeide in de jaren 1980 en 1990. De informatieve muziekdocumentaire bouwt met een passage langsheen de geschiedenis van het Belgische uitgaansleven en aandacht voor de platenindustrie die vanuit de Verenigde Staten overwaaide, een verhaal op dat leidt naar de New Beat en de discotheekcultuur in België.

Met reënactmentscènes van de Slag van Waterloo op een stevige beat is het van meet af aan duidelijk dat de voormalige Ritsstudent Devillé voor een brede aanpak kiest. Zo komt men heel wat te weten over de dans- en feestcultuur in ons land die door het ontstaan van de mechanische muziek op de kermis en in de talrijke baancafés, in de jaren 1960 en 1970 uitgroeide tot de Belgische Popcornscène. Disc Jockeys draaide toen al importplaten op een trager toerental.

Een resem goede beats, veel getuigenissen uit de Belgische muziekindustrie en een arsenaal aan interessante archiefbeelden verklaren het ontstaan van een typisch Belgische sound. De New Beat was een kort leven beschoren maar zorgde voor een ongekende rage, ook buiten de landsgrenzen en stond zo mee aan de wieg van andere elektronische muziek.

Muzikale duizendpoten
Dave maakt deel uit van een internetradioproject van Radio Soulwax, dat vanaf half november online is. Op dit online radiostation wordt gedurende vierentwintig uur, elk uur een ander muzikaal thema aangesneden dat met beeldmateriaal aan elkaar wordt gebreid of beter gemixt. Met animaties van de platenhoezen wordt onder meer thematisch gewerkt. Dave is deel drieëntwintig.

Het was een droom van de muzikale duizendpoten David en Stephen Dewaele om over hun idool David Bowie een onconventionele film te maken. Ze houden van zijn lef om voor het commerciële te gaan naast van zijn zang- en acteertalent. Voor hen is het één van de beste artiesten van de laatste dertig jaar.

Voor Dave riepen ze de hulp van een bevriend regisseur in. Het resultaat is een muzikale mix van Bowienummers met een bijhorende videoclip en verhaallijnen van de hand van Wim Reygaert. In die clip kruipt het fotomodel met de androgyne looks, Hannelore Knuts, in de huid van David Bowie. Zij ademt voor Reygaert perfect de sfeer uit van Bowie.

In een koortsdroom wandelt Dave door zijn carrière en komt hij zijn alter-ego’s tegen. Bent Van Looy schoor er naar verluidt speciaal zijn snor voor af. De clipfilm zit vol verwijzingen die de Bowiefans ongetwijfeld zullen opmerken maar ook de leek krijgt een origineel overzicht van Bowie’s werk. Met weinig middelen kan men zeer creatief zijn. Dat bewijst Dave!

Lees ook:
FILMFESTIVAL VAN GENT 2012
- Het festival dag per dag: recensies

PLANEET CINEMA

Planeet Cinema is een online filmmagazine. We bekijken films zonder grenzen: oud of nieuw, populair of obscuur.

We geven graag nieuw schrijftalent de kans om online te publiceren.

Planeet Cinema beschikt over een uitgebreid archief van meer dan 6.000 artikelen sinds 1993.

 

HOME
RECENSIES
ACHTERGRONDEN
FESTIVALS
KLASSIEKERS

Twitter Facebook

 

THEMA

THEMA - UIT DE KUNST
Vrouw in een mannenwereld


Met de hulp van een historica draaide de Franse regisseur Bruno Nuytten in 1988 een biopic over een van Frankrijks meest bekende vrouwelijke kunstenaars uit de negentiende eeuw. De gelijknamige film vertelt haar tragische levensverhaal begeleid door de dramatische muziek voor hoofdzakelijk strijkers van componist Gabriel Yared.

>>>

THEMA - UIT DE KUNST
De beeldhouwer die niet wou schilderen


Quizvraagje voor bij de barbecue: wat hebben Mozes, Johannes de Doper, Marcus Antonius, Henry VIII, Michelangelo en God de Vader zelve gemeenschappelijk? Antwoord: ze werden allemaal op film vereeuwigd door Charlton Heston.

>>>

THEMA - UIT DE KUNST
Het spanningsveld van de kunstenaar


Een kunstschilder die in de tweede helft van de negentiende eeuw in het zog van het impressionisme op de kunstscène verschijnt, is Auguste Renoir. Deze Fransman die ongeveer 6000 schilderijen maakte, is echter niet de enige kunstenaar die Gilles Bourdos met de film Renoir in de verf zet.

>>>

THEMA - UIT DE KUNST
Genialiteit ondergedompeld in miserie


Quoth the raven: ‘nevermore’. Edgar Allan Poe schreef de beroemde dichtregel in 1845, en sindsdien heeft zijn raaf de populaire cultuur niet meer verlaten. Als zelfs The Simpsons je gedicht opnemen in hun Treehouse of Horrorreeks, weet je dat je het als dichter gemaakt hebt.

>>>

THEMA - UIT DE KUNST
Pop-art tot de tiende macht


Thierry Guetta is een Fransman die in Los Angeles een tweedehands kledingzaak heeft. Via via ontmoet hij een street art-kunstenaar en hij – notoir allesfilmer – springt bij en filmt alles. Meer street art-kunstenaars laten zich filmen. Een idee voor een documentaire is geboren. Maar er is iets loos. Guetta zal niet rusten voor hij alle kunstenaars heeft gefilmd. Hij ontmoet er veel. Maar er ontbreekt er een: Banksy, die intussen wereldberoemd is geworden met zijn ironische street art.

>>>

THEMA - UIT DE KUNST
Wie is er bang van Alfred Hitchcock?


In 2012, meer dan 30 jaar na zijn dood, verschenen er plots twee films over het leven van Alfred Hitchcock. Het mag een wonder zijn dat het zolang geduurd heeft. Hitchcock was een mysterieus man en een gedroomd object voor een biopic.

>>>

UIT HET ARCHIEF

Lions Gate
SAW II
Survival of the fittest
>>>