Meteen naar de tekst springen

INDEX >> ACHTERGRONDEN >>

GEANIMEERDE ZOMBIES
Dode dingen, stuk voor stuk

 

Bob van der Sterre | 31/08/2012


Share/Bookmark

Zombies, de levende doden, zijn in de filmwereld onsterfelijk. We hebben ze gezien in zwijgende films, in de jaren vijftig, in de jaren zeventig, in de jaren nul, en we staan aan de vooravond van een golfje komische griezelanimatiefilms waarin de zombies opnieuw niet ontbreken. En dat is best bijzonder. Een commentaar op Imdb.com is veelzeggend: ‘Kan iemand me eerlijk vertellen wat er aan de hand is met de geanimeerde films van dit jaar? Ze bevatten stuk voor stuk dode dingen.’

Kan dat, zombies voor kinderen? Ja, dat kan, dacht Laika Entertainment, en ze maakten ParaNorman. De film is afgelopen week in première gegaan in Nederland en België.

Norman heeft het niet makkelijk. Hij ziet geesten op straat en denkt: wat moet ik ermee? Hij groet ze maar. Hij weet dat niemand anders ze ziet, maar daar maakt hij zich geen zorgen over. Hij is nog niet oud genoeg om aan een psycholoog te denken.

Op een dag komt een van de geesten uit een toiletpot omhoog (ze hebben het niet altijd voor het kiezen, die geesten) en waarschuwt voor een vloek van een heks. ‘Daarna kan een invasie van zombies volgen.’ Alleen Norman kan hier wat aan doen. Hij kan ze immers zien.

Laika-entertainment, de producent van de film, combineert humor en smaak voor horror, en maakt van zichzelf een soort merknaam in dit wereldje, zoals Pixar, wiens schaduw over het animatiegenre intussen immens is geworden, een andere plek heeft. Ook in Laika’s vorige film, Coraline (2009), werd er behoorlijk duister en fantasierijk op los gestopmotioned. Laika hult zich comfortabel in het duistere anti-Disney-hoekje, waarbij geen beroemde namen, maar echte kinderen worden gecast voor stemmen.

Stopmotion
Wacht even… stopmotion? Die prachtige, maar ó zo tijdrovende manier van animaties maken? Juist. Denk daar dus aan als je de gedownloade versie gapend wegkauwt op een regenachtige avond: per week werden vijf tot acht seconden opnamen gemaakt; de zombie-episode duurde een jaar om op te nemen; er waren negenduizend gezichten voor Norman; het kleinste geanimeerde dingetje was een plukje zombiespuug.

En als hoofdanimator en producer Travis Knight ook nog beroemde filmnamen noemt als George Romero, Ray Harryhausen en John Hughes als inspiratiebronnen, verwacht je misschien wel een nieuwe klassieker in het genre. ‘En geen rennende zombies natuurlijk, maar echte zombies, die dus langzaam lopen.’

Maar de reviews zijn gemengd. Er is bewondering voor de stopmotionstijl en er is kritiek op het verhaal. Dan winnen de Pixarjongens het vermoedelijk toch weer in de laatste slag.

Overleden hondje
Al weer zo’n onbegrepen jongetje komen we tegen in Frankenweenie: Victor. Hij heeft veel verdriet om zijn overleden hond Sparky en zou hem graag weer tot leven brengen – wie wil zoiets niet? Maar Victor is een type Bouwmarktbezoeker in spé en bouwt zijn eigen laboratorium op zolder om Sparky tot leven te brengen.

En kijk eens, met hulp van een beetje bliksem rent Sparky weer rond als een ware Frankensteinhond. Victor wil het geheim houden maar hoe doe je dat met een hond die je moet uitlaten? Het gerucht gaat snel rond en er zijn meer dorpsbewoners die zaakjes willen doen met overleden figuren. En, net als bij Norman, komt het oplossen van de problemen die dat veroorzaakt op zijn jeugdige schouders terecht.

Kennelijk komen er soms twee geesten op hetzelfde idee want ook Frankenweenie is gemaakt met stopmotion, en behandelt ook erg luchtig de wereld der doden. Maar in plaats van de zombietoer neemt deze film de afslag Frankenstein.

Een beter bewijs dat tijden soms veranderen is nauwelijks te vinden dan deze film. Burton was na het maken van zijn eerste versie van Frankenweenie in 1984 nog ontslagen door Disney. Sommige kijkertjes uit het testpubliek moesten namelijk huilen. Toen kon Burton (nog maar zesentwintig) opduvelen.

Nu produceert Disney dit spektakel alsof er niets is gebeurd – want ja, geld is geld. Tim Burton kan nu wel lekker zijn gang gaan en het miljoenenbedrijf moet zijn grillen vermoedelijk vorstelijk betalen. Hij leeft zich uit in alles wat Disney gruwelijk moet vinden. Jaren vijftigfilms als inspiratiebronnen. Animatie in zwart-wit. Grapjes die soms niet gemaakt worden. Excentrieke filmstijl.

Wat zouden ze denken van de ‘hommage-trailer’? Hoofdschudden tijdens de algemene vergadering. Jaren vijftig monsterfilms in een kinderanimatie! Maar ja, het is Burton, daar kom je niet aan.

De film kan de ideale najaarsfilm worden. Zowel Helena Bonham-Carter als Johnny Depp ontbreken en dat mag bijzonder genoemd worden voor een film van Burton. Oude bekenden zoals Winona Ryder en Catherine ‘O Hara komen daarentegen wel weer opdraven. Overigens was Depp nog onlangs te zien in Burtons Dark Shadows als vampier dus echt gepasseerd hoeft hij zich niet te voelen.

Een groot verschil tussen ParaNorman en Frankenweenie is dat de eerste zich meer richt op jaren tachtig-pulp, terwijl Frankenweenie zijn inspiratie leent uit de jaren vijftig, met krakende sets en Theremingeluiden. Da’s ook prettig; zo rijden beide films elkaar niet in de wielen.

Een ander verschil is dat Norman geen Vincent is. Vincent is een typisch Tim Burtonkarakter: jongen, verlegen, intelligent, slachtofferig. Norman is meer een weirdo zonder dat zelf echt te beseffen – wat hij heeft te danken aan zijn bizarre familie. ‘Norman is the flipside van Haley Joel Osment in The Sixth Sense,’ zegt een van de producers.

Hotel voor filmmonsterveteranen
Op de achtergrond deint er nog een animatiefilm mee op de geanimeerde griezelgolf. Hotel Transsylvania is duidelijk een stuk conventioneler, niet stopmotion bovendien, en wil niet meer bieden dan blikje flauwig amusement.

Volgens deze film verzamelen de grootste filmmonsterhelden zich na hun carrière in Transsylvanië om daar in een monsterhotel een teruggetrokken leven te leiden. Dracula is de hotelmanager. Frankenstein, Wolfman, the mummy en bigfoot ‘rusten er in vrede’. Dat is dus bingo spelen en klagen over het sanitair.

De dochter van Dracula is die sufheid beu en wil er dan ook op uit, ‘het leven opzoeken’. Gelukkig is daar ineens een (ongewenste) gast in huis. Een backpacker. Hij verstoort de rust van de filmhelden en die van gastheer Dracula in het bijzonder.

De film zal zich in de haast op zoek naar de gulle lach voorbij rennen maar je krijgt uit voorstukjes wel het idee van een film met veel geestdrift. Niet vernieuwend, wel ‘tongue in cheek’, zoals je dat gewend bent geraakt van de moderne komische animatie. Het is de stijl die ooit met Shrek en Madagaskar is ingezet maar nu een beetje gedateerd overkomt.

Van deze film is het maar de vraag hoe het in Europa aanslaat. Deze backpacker zal voor Amerikanen bekend voorkomen, maar ik vermoed Europeanen niet zo. Dat blijft toch vaak een lastig trans-Atlantisch filmdilemma.

Aan de andere kant is de film, die bij ons als kerstfilm uitkomt, misschien vermakelijker dan je verwacht. Zo valt het erg mee dat ook deze film zich vrolijk laat inspireren door de filmgeschiedenis. Met het hotel is er natuurlijk een prachtpotentie aan filmmonstergrapjes. Adam Sandler heeft hoorbaar geoefend op Bella Lugosi’s raspende stem en verder hoor je Steve Buscemi, Kevin James en Selena Gomez.

Monster University
En Pixar dan, de animatieleiders, hoe gaan zij hiermee om? Maar Pixar volgt zelden trends; gaat meestal zijn eigen pad. Er zijn nog geen zombies aan hun kant gesignaleerd. Misschien iets uit de route, maar niet onaardig om hier een komend project te vermelden: Monster University.

In Monster University krijgen we de jeugdjaren te zien van Sully, Mike Wazowski, Celia Mae en andere klassieke helden uit een van de beste Pixarfilms in mijn ogen, Monsters & Co.

Het idee is best aardig: animatiekarakters in een andere periode van hun leven – als prequel – kende ik nog niet, alhoewel bij The Incredibles dit gegeven ook al is gebruikt. Het geeft mogelijkheden om karakters, die elkaar in de ‘hoofdfilm’ niet lagen, vrienden te laten zijn, en andersom. En inderdaad. In Monster University zijn Sully en Mike verre van de vrienden die ze later in Monsters & Co wel zijn geworden.

Aan de andere kant is het ook een risico. We zijn het gewend van Hollywood (Tron, Dukes of Hazard, The A-Team) maar sommige dingen kunnen beter onaangetast blijven. Mike Wazwoski slaapt met pizza’s en blikjes cola in bed en wordt met lijm onder handen genomen door zijn vrienden. Is dat leuk? Lastig om te zeggen op basis van de nu nog schaarse vrijgegeven beelden – de film bereikt ons pas in 2013. We horen wel weer (opnieuw) Steve Buscemi, John Goodman en Billy Chrystal. Daar is het nooit echt slecht naar luisteren.

In dit genre hebben we al eerder Dr. Seuss The Lorax langs zien komen, en het Franse A Monster In Paris. De animatiemonsters zitten dus prettig in de slipstream van de kindergriezelhype.

Zombie Spiderman?
Een zombie Spiderman een goed idee? Google maar eens ‘Marvel zombies’ en je weet wat onze Pathétheaters ons ooit te wachten staan. Er is al een vermakelijke fanfilm van twee minuten op Youtube als opwarmertje.

PLANEET CINEMA

Planeet Cinema is een online filmmagazine. We bekijken films zonder grenzen: oud of nieuw, populair of obscuur.

We geven graag nieuw schrijftalent de kans om online te publiceren.

Planeet Cinema beschikt over een uitgebreid archief van meer dan 6.000 artikelen sinds 1993.

 

HOME
RECENSIES
ACHTERGRONDEN
FESTIVALS
KLASSIEKERS

Twitter Facebook

 

THEMA

THEMA - UIT DE KUNST
Vrouw in een mannenwereld


Met de hulp van een historica draaide de Franse regisseur Bruno Nuytten in 1988 een biopic over een van Frankrijks meest bekende vrouwelijke kunstenaars uit de negentiende eeuw. De gelijknamige film vertelt haar tragische levensverhaal begeleid door de dramatische muziek voor hoofdzakelijk strijkers van componist Gabriel Yared.

>>>

THEMA - UIT DE KUNST
De beeldhouwer die niet wou schilderen


Quizvraagje voor bij de barbecue: wat hebben Mozes, Johannes de Doper, Marcus Antonius, Henry VIII, Michelangelo en God de Vader zelve gemeenschappelijk? Antwoord: ze werden allemaal op film vereeuwigd door Charlton Heston.

>>>

THEMA - UIT DE KUNST
Het spanningsveld van de kunstenaar


Een kunstschilder die in de tweede helft van de negentiende eeuw in het zog van het impressionisme op de kunstscène verschijnt, is Auguste Renoir. Deze Fransman die ongeveer 6000 schilderijen maakte, is echter niet de enige kunstenaar die Gilles Bourdos met de film Renoir in de verf zet.

>>>

THEMA - UIT DE KUNST
Genialiteit ondergedompeld in miserie


Quoth the raven: ‘nevermore’. Edgar Allan Poe schreef de beroemde dichtregel in 1845, en sindsdien heeft zijn raaf de populaire cultuur niet meer verlaten. Als zelfs The Simpsons je gedicht opnemen in hun Treehouse of Horrorreeks, weet je dat je het als dichter gemaakt hebt.

>>>

THEMA - UIT DE KUNST
Pop-art tot de tiende macht


Thierry Guetta is een Fransman die in Los Angeles een tweedehands kledingzaak heeft. Via via ontmoet hij een street art-kunstenaar en hij – notoir allesfilmer – springt bij en filmt alles. Meer street art-kunstenaars laten zich filmen. Een idee voor een documentaire is geboren. Maar er is iets loos. Guetta zal niet rusten voor hij alle kunstenaars heeft gefilmd. Hij ontmoet er veel. Maar er ontbreekt er een: Banksy, die intussen wereldberoemd is geworden met zijn ironische street art.

>>>

THEMA - UIT DE KUNST
Wie is er bang van Alfred Hitchcock?


In 2012, meer dan 30 jaar na zijn dood, verschenen er plots twee films over het leven van Alfred Hitchcock. Het mag een wonder zijn dat het zolang geduurd heeft. Hitchcock was een mysterieus man en een gedroomd object voor een biopic.

>>>

UIT HET ARCHIEF

RCV
MR. BROOKS
Big bad Robin Hood
>>>