Meteen naar de tekst springen

INDEX >> FESTIVALS >>

FOOD FILM FESTIVAL
Lekkere sushi, saaie friet

 

Bob van der Sterre | 11/05/2012


Share/Bookmark

Mexicaanse boeren die geloven in kabouters, sympathieke sushiverkopers van vijfentachtig jaar, en – onvermijdelijk – kritische verhalen over de voedselwereldhandel. In vogelvlucht de tweede editie van het Food Film Festival in Studio-K te Amsterdam.

Het was weer afgeladen in Studio-K. Voedsel – traag voedsel om precies te zijn – wint steeds meer aan populariteit. Slow Food werd bedacht in Turijn, als tegenhanger van de fastfoodindustrie. Er is daar ook een gigantische ecologisch verantwoorde supermarkt te vinden: Eataly. Een miniversie was te vinden buiten op het pleintje bij Studio-K. Eenderdeliter flesje Geluk voor vier euro vijftig. ‘Wil je het niet eerst proeven?’ ‘Geluk moet je afdwingen.’

Het is een filmfestival waar de films een belangrijke bijrol hebben. Je kunt luisteren naar optredens van ‘voedselstrijders’. Als hun duurzame babbeltjes je te veel worden, kun je leren wijnproeven met Harold Hamersma, een opfriscursus wecken volgen, of debatteren met voedselspecialisten.

Sushi (1)
Maar vooruit, er zijn ook films, zoals Jiro Dreams Of Sushi, waarin we een portret geschetst krijgen van Jiro, de nu vijfentachtig jarige sushikok, die drie Michelinsterren kreeg uitgereikt voor zijn petieterige restaurantje, ergens weggestopt in Tokyo centrum. Hij runt dat met zijn zoon. Zijn andere zoon heeft zijn eigen sushitent.

Hoe word je zo goed? Door ontzettend kritisch te zijn. Jiro: ‘Als je eenmaal voor een baan hebt gekozen, moet je alles doen om steeds beter te worden in dat vak.’ Een nieuwe medewerker zag zijn eisushi na dertig afgekeurde producties eindelijk goedgekeurd worden. Hij barstte in tranen uit van geluk.

Deze sushikunstenaar is schitterend neergezet, met talloze close-ups van druipende stukjes sushi, en mooie insidebeelden uit de keuken, zoals het urenlang masseren van een inktvis. Even bij hem langsgaan kan niet. Hij is volgeboekt tot twee maanden vooruit. Geen drankjes, geen voorafjes.

Sushi (2)
Jammer genoeg is Jiro niet meer de enige sushikok. Sushi is sinds de jaren tachtig praktisch overal ter wereld verkrijgbaar. En die valt dus niet meer aan te slepen, zeker sinds Rusland, China en India ook sushi hebben ontdekt. Dat zien we in Sushi: The Global Catch.

Er zijn boten die in het wilde weg duizenden wilde tonijnen per dag vangen. Leg dat eens naast de tonijnvangst van het Japanse havenstadje Oma. Het maximum is twee per week. Een sushitopkok: ‘Maar als er in Oma gevangen tonijn op de markt is, koop ik die altijd. Dat is het allerbeste.’

Eens te meer een voorbeeld dat je voedselliefhebbers en voedselproducenten hebt. Tonijn is een product en geen vis meer. En als deze ‘tijger van de zee’ uitsterft, zo wordt ons verteld in deze film, wordt de soort eronder de sterkste vis (snoek, makreel), en dan eten zij de derde laag op, sterven ze zelf, en kunnen we straks alleen nog maar kwalsushi eten. De stille oceaan zal veel stiller zijn dan nu.

Maar ook zijn er sushirestaurants die duurzame vissushi’s presenteren. Een haringsushi voor de liefhebber? Een ander alternatief is kweektonijn. Maar voor één kilo tonijn is nog altijd vijftien kilo andere vis nodig om te voeden. Straks ben je díe vis aan het leegscheppen. Ten slotte is daar de ontwikkeling van kunstmatig gemaakte tonijn – waarbij de eitjes van een tonijn voldoende zijn om een hele school te creëren.

Saaie friet
Waar Jiro met ongelooflijke vingerbewegingen zijn vis met rijst neerlegt op een rechthoekig plateautje, doen de broers Gillisse in het Haagse Bezuidenhout dat met een schep in de frietbak en een plastic frietbakje. Overeenkomst met de Japanse broers: een net zo gedreven vader. ‘Wij waren voorgebakken frietbakkers.’ Idee om voor dit soort mannen een wereldwijde praatgroep te organiseren?

De documentaire is speels gemaakt, met cinemascope-opnamen in aardappelvelden, slow-motion close-ups van bakkend friet met klassieke muziek, en geanimeerde beelden als een tekenfilm. Leuk! Maar wat nou het interessante is van dit portret van drie snackbroers? Geen idee. De hele tijd praat Martin over Nico jr., Nico jr. over Paul, Paul over Martin, en zo voort, en zo kabbelt de film voort.

Hier en daar krijg je wat interessante informatie over patat bakken. Er is sprake van een ‘perfect zuurtje’ in mayonaise, patat die als eieren wordt behandeld en van droge zomerbintjes. De broers zijn vast bloedserieus in hun frietmakerij. Maar vergeleken met Jiro’s gave om de perfecte sushi te maken, is dit een mager gegeven.

Boeren (1)
Wat hebben een Chinese boer, een Argentijnse boer en een Malinese boer gemeen? Een hoop ellende. Er wordt meer vlees gegeten in China. Chinese boeren moeten daarom van hun overheid meer varkens houden. Sojabonen oogsten ze daardoor niet meer. Argentinië exporteert zich suf aan soja naar China. Daarbij wordt over het hoofd gezien dat niet alle Argentijnse boeren dat willen produceren. Kind van de rekening: de koeien van de Malinese boer die hongerig de kar moeten trekken.

We leren dat van de erg saaie documentaire Seeds Of Hunger. De film is een precisiefeitenbombardement en net als met echte bombardementen ren je daar liever van weg.

Beter is het om te luisteren naar gastspreker Tim Lang van de City University London – al 35 jaar bezig met voedselproblematiek. ‘Als je eet als een Amerikaan, heb je drie tot vijf planeten nodig. Als je eet als een Europeaan, heb je twee tot drie planeten nodig. Als je eet als iemand van Malawi, heb je 0.8 planeet nodig. Maar wie wil eten als iemand van Malawi?’

Boeren (2)
Ten slotte de Mexicaanse boer die met een heel ander probleem kampt: een heilig geloof in kabouters. Je moet een fles tequila neerleggen bij een vochtige plek in het bos en dan zou je ze moeten zien. Dan krijg je je eigen kabouter op je schouder, aan wie je altijd eerst je eten en drinken moet geven, want anders spuugt ie erin.

In het luchtige Lupe El De La Vaca wordt een aantal zeer sympathieke Mexicaanse boeren geportretteerd. Deze boeren roepen hun koeien bij naam en verschonen een pas bevallen varken zes keer per dag. Ze wonen in een gehucht genaamd El Corallito en maken altijd grapjes met elkaar.

Ze geloven ook in het bestaan van een honderdjarige boer genaamd Lupe. Die zou vier broeken over elkaar dragen, behangen zijn met potten en pannen, en op een koe zijn kudde ronddraven. Hij is altijd door iemand ergens onlangs gesignaleerd.

Een paradijselijk leven? Nee hoor. De kunstmatig lage prijs voor melk belemmert een normaal leven voor deze boeren. Maar dit keer vernemen we dat in de laatste vijf minuten van de film. En dat is ook wel eens prettig.

Het Food Film Festival vond plaats op 16, 17 en 18 maart 2012 in Studio/K in Amsterdam.

PLANEET CINEMA

Planeet Cinema is een online filmmagazine. We bekijken films zonder grenzen: oud of nieuw, populair of obscuur.

We geven graag nieuw schrijftalent de kans om online te publiceren.

Planeet Cinema beschikt over een uitgebreid archief van meer dan 6.000 artikelen sinds 1993.

 

HOME
RECENSIES
ACHTERGRONDEN
FESTIVALS
KLASSIEKERS

Twitter Facebook

 

THEMA

THEMA - UIT DE KUNST
Vrouw in een mannenwereld


Met de hulp van een historica draaide de Franse regisseur Bruno Nuytten in 1988 een biopic over een van Frankrijks meest bekende vrouwelijke kunstenaars uit de negentiende eeuw. De gelijknamige film vertelt haar tragische levensverhaal begeleid door de dramatische muziek voor hoofdzakelijk strijkers van componist Gabriel Yared.

>>>

THEMA - UIT DE KUNST
De beeldhouwer die niet wou schilderen


Quizvraagje voor bij de barbecue: wat hebben Mozes, Johannes de Doper, Marcus Antonius, Henry VIII, Michelangelo en God de Vader zelve gemeenschappelijk? Antwoord: ze werden allemaal op film vereeuwigd door Charlton Heston.

>>>

THEMA - UIT DE KUNST
Het spanningsveld van de kunstenaar


Een kunstschilder die in de tweede helft van de negentiende eeuw in het zog van het impressionisme op de kunstscène verschijnt, is Auguste Renoir. Deze Fransman die ongeveer 6000 schilderijen maakte, is echter niet de enige kunstenaar die Gilles Bourdos met de film Renoir in de verf zet.

>>>

THEMA - UIT DE KUNST
Genialiteit ondergedompeld in miserie


Quoth the raven: ‘nevermore’. Edgar Allan Poe schreef de beroemde dichtregel in 1845, en sindsdien heeft zijn raaf de populaire cultuur niet meer verlaten. Als zelfs The Simpsons je gedicht opnemen in hun Treehouse of Horrorreeks, weet je dat je het als dichter gemaakt hebt.

>>>

THEMA - UIT DE KUNST
Pop-art tot de tiende macht


Thierry Guetta is een Fransman die in Los Angeles een tweedehands kledingzaak heeft. Via via ontmoet hij een street art-kunstenaar en hij – notoir allesfilmer – springt bij en filmt alles. Meer street art-kunstenaars laten zich filmen. Een idee voor een documentaire is geboren. Maar er is iets loos. Guetta zal niet rusten voor hij alle kunstenaars heeft gefilmd. Hij ontmoet er veel. Maar er ontbreekt er een: Banksy, die intussen wereldberoemd is geworden met zijn ironische street art.

>>>

THEMA - UIT DE KUNST
Wie is er bang van Alfred Hitchcock?


In 2012, meer dan 30 jaar na zijn dood, verschenen er plots twee films over het leven van Alfred Hitchcock. Het mag een wonder zijn dat het zolang geduurd heeft. Hitchcock was een mysterieus man en een gedroomd object voor een biopic.

>>>

UIT HET ARCHIEF

Foto: Fox
ALIEN - THE DIRECTOR'S CUT
Een klassieker hersteld
>>>