Meteen naar de tekst springen
Bottle Shock: kitscherige wijnromantiek. (c) Movie Bank

INDEX >> FESTIVALS >>

FILM FOOD FESTIVAL
Hip eten en ernstige films

 

Bob van der Sterre | 04/05/2011


Share/Bookmark

Het heeft eigenlijk nog lang geduurd: het eerste filmfestival over eten in de lage landen. Zo’n festival was er al in New York, Londen en Bologna. Hip Amsterdam kon niet achterblijven. Drie mid-twintigers namen het initiatief en tijdens drie warme maartse dagen rook het in Studio K in de Indische buurt naar eten.

Dus een marktje met biologische tomaten, biologische honing, biologische cider tegen prijzen waar je bijna een tweedehands auto voor kunt kopen. Workshops wijnen proeven, gebakjes bakken, Arabische gerechten maken. Een restaurantje waar een sandwich pompoen-feta het normaalste gerecht van de wereld is. Een vleesdebat. Reclameboodschappen van biologische winkels voordat de film begint. (Die steeds meer gaan ergeren, zoals die met de jongen die ons alsmaar verzoekt een ‘strawberry moment’ te verfilmen.)

De ruimte in Studio K is nogal klein en de toestroom lijkt de organisatie te hebben overweldigd. Het restaurantje is in het midden tussen alles in gefrommeld. Maar eten krijgen op het food film festival is zo eenvoudig nog niet want overal staan lange rijen. Dan maar naar de pizzeria twee straten verder. ‘De afgelopen twee dagen hebben alle verwachtingen overtroffen,’ laten de organisatoren verbaasd weten.

Het zijn de kinderziektes waar iedere eersteling van filmfestivals mee te maken krijgt maar aan de keuze van de films valt weinig aan te merken. Het is in elk geval een goed teken dat clichékookfilms als Bella Martha en Dinner Rush niet in het programma zijn te vinden.

Gebakskunstenaars
Wie duur doen over eten onzin vindt, kan beter de Amerikaanse documentaire Kings of Pastry uit 2009 overslaan. Dit is de overtreffende trap: een film over gebakskunstenaars. Zestien patissiers doen drie slopende dagen hun best om Meilleur Ouvrier de France (MOF) te worden. Deze worden om de vier jaar aan een aantal van hen uitgereikt. In dat geval mogen ze bovenop hun bakkerspak een kraag in de Franse driekleur dragen. Simpeler gezegd is een MOF wereldkampioen gebakjes maken.

Kings of Pastry De documentaire laat zien hoe Jacqui Pfeiffer van de Franse gebaksschool in Chicago zich voorbereid op het MOF kampioenschap. Hij tovert na urenlang werk een verrukkelijk dessert tevoorschijn, neemt drie hapjes, werpt het in de prullenbak. Het ging alleen maar om het oefenen.

De entertainende documentaire betovert met humor, spanning en ontroering, zoals wanneer een patissier net uren gezwoegd heeft op zijn ‘suikermeesterwerk’, een formidabel ding vol met gesuikerde bogen, linten, figuren. Hij zet het neer en brraaooeefff, daar gaat ie. Samen met het gebak stort ook de patissier in.

Britse wijnsnob
Een rare eend in de bijt in het programma is de speelfilm Bottle Shock. De film gaat over het moment dat de Californische wijnen voor het eerst serieus worden genomen in Frankrijk. Doorsnee, voorspelbaar, kitscherige wijnromantiek; zeker geen tweede Sideways. De film heeft in Alan Rickman als Britse wijnsnob wel een mooie attractie maar dat is dan ook alles.

Het festival munt uit in verhalen over de ernstige kant van voedsel. Jaffa: The Oranges Clockwork uit 2009 beschrijft de geschiedenis van de sinaasappelhandel in Israel/Palestina. Na de oorlog om Israel in 1948 werd het Palestijnse stadje Jaffa een spookstadje. De bloeiende sinaasappelindustrie van de Palestijnen werd overgenomen door Israëliërs. Vervolgens werd de Jaffa-sinaasappel een belangrijk symbool van Israël.

Dit verhaal wordt verrassend objectief verteld. Zowel Israëlische historici als Palestijnse historici en getuigen uit die tijd geven toelichting op historisch beeldmateriaal. Heel de woede is eruit gehaald. Blijft over: een tragisch verhaal, verfilmd door Eyal Sivan, die werkt met Belgische producenten, want hij wil per se geen staatsgeld aannemen om zijn films te maken.

Vissenoorlog
Nog ernstiger van toon zijn Black gold, Taste the Waste en The End of the Line. Ze  beschouwen nogal somberig de staat van de voedselindustrie vandaag de dag. Het cynisme van het neoliberalisme heeft zo zijn prijs.

Black Gold In Black gold uit 2006 wordt de mondiale koffieprijs kunstmatig laag gehouden door koffiehandelaars in New York. Goed voor handelaren in de VS. Slecht voor de boeren in Ethiopië. Gevolg: hongersnood. De boer kan niets meer kopen van zijn loon. Ze krijgen daarom humanitaire hulp. Graan uit de VS.

In The End of the Line wordt met droge feiten aangetoond hoe beroerd het gesteld is met de visstand in de wereld. Eerlijk zeggen: wie had een idee dat eetbare vissen als het zo doorgaat per 2048 uitgestorven zijn? Het idee wordt door heel wat wetenschappers bevestigd. Een van hen: ‘We voeren oorlog tegen de vissen. En wij gaan winnen.’

De Britse film uit 2009 zet alle feiten van de mondiale visserij op een rijtje. Hoe tonijn geslacht wordt, zal je eenmaal gezien niet snel vergeten. Gevangen vis die niet eetbaar is, wordt dood overboord gesmeten. Ook gruwelijk is de wetenschap dat veertig procent van de visvangst is bestemd als eten voor kweekvissen.

Excessen te over: zeebodems worden kaal geschraapt, Europese schepen die de Senegalese zeeën leegvissen, het autobedrijf Mitsubishi dat nu alvast investeert in het invriezen van het toekomstige goud. Tonnen tonijnvlees hebben ze daar in hun vriezer liggen.

Beerput
In Taste the waste uit 2010 smijten supermarkten en restaurants tonnen goed eten en drinken weg. Reden: overschrijden van bewaartermijnen. Die zijn bedacht door de voedselindustrie zelf. Reken uit je winst.

Taste the Waste Pluis je dit uit, zoals de Duitser Valentin Thurn deed, dan valt er wel wat te onthullen. Voorbeeldje: door vertraging worden talloze kratten vol half goede bananen uit Afrikaanse landen weggegooid, waar ze dat eten natuurlijk goed hadden kunnen gebruiken.

Deze drie films passen in een trend van documentaires die de deksels willen optillen van de beerput van het moderne economische systeem. Blood Diamonds gaat over excessen in de diamanthandel. Blue Gold gaat over excessen in de waterhandel. Sicko gaat over excessen in de gezondheidshandel. Chocolate gaat over excessen in de cacaohandel. Darwin’s Nightmare gaat over excessen in vishandel. Mondovino gaat over excessen in de wijnhandel. China Blue gaat over excessen in kledinghandel. Moederfilm van deze films lijkt The Corporation, waar de psyche van een commercieel bedrijf onder de loep wordt genomen.

Hoe zou het neoliberalisme de honingindustrie hebben verpest? Ik wilde er eigenlijk een grap over maken maar er blijken daadwerkelijk twee films over de wegkwijnende honingbij te zijn verschenen.

Het festival kan zo nog wel even vooruit. Zo ontbraken op het festival ook belangrijke voedselfilms als Food inc. en Food Fight uit 2008 en The Future of Food uit 2004. Wel vertoond werd het zwijgende maar net zo effectieve We Feed the World uit 2005.

Hopelijk komt er volgend jaar ook wat lichtvoetigs te staan op het filmmenu van het Food film festival, zodat we ons niet alleen maar zorgen hoeven te maken. Vooral Britten kunnen leuk spotten met eten, zoals Oz Clarke en James May in hun Big Wine Adventures en Jonathan Meades met Fast Food en Slow Food.

 


Het Food Film Festival vond plaats op 18, 19 en 20 maart 2011 in Studio/K in Amsterdam.

Kings of Pastry Black Gold Taste the Waste
PLANEET CINEMA

Planeet Cinema is een online filmmagazine. We bekijken films zonder grenzen: oud of nieuw, populair of obscuur.

We geven graag nieuw schrijftalent de kans om online te publiceren.

Planeet Cinema beschikt over een uitgebreid archief van meer dan 6.000 artikelen sinds 1993.

 

HOME
RECENSIES
ACHTERGRONDEN
FESTIVALS
KLASSIEKERS

Twitter Facebook

 

THEMA

THEMA - UIT DE KUNST
Vrouw in een mannenwereld


Met de hulp van een historica draaide de Franse regisseur Bruno Nuytten in 1988 een biopic over een van Frankrijks meest bekende vrouwelijke kunstenaars uit de negentiende eeuw. De gelijknamige film vertelt haar tragische levensverhaal begeleid door de dramatische muziek voor hoofdzakelijk strijkers van componist Gabriel Yared.

>>>

THEMA - UIT DE KUNST
De beeldhouwer die niet wou schilderen


Quizvraagje voor bij de barbecue: wat hebben Mozes, Johannes de Doper, Marcus Antonius, Henry VIII, Michelangelo en God de Vader zelve gemeenschappelijk? Antwoord: ze werden allemaal op film vereeuwigd door Charlton Heston.

>>>

THEMA - UIT DE KUNST
Het spanningsveld van de kunstenaar


Een kunstschilder die in de tweede helft van de negentiende eeuw in het zog van het impressionisme op de kunstscène verschijnt, is Auguste Renoir. Deze Fransman die ongeveer 6000 schilderijen maakte, is echter niet de enige kunstenaar die Gilles Bourdos met de film Renoir in de verf zet.

>>>

THEMA - UIT DE KUNST
Genialiteit ondergedompeld in miserie


Quoth the raven: ‘nevermore’. Edgar Allan Poe schreef de beroemde dichtregel in 1845, en sindsdien heeft zijn raaf de populaire cultuur niet meer verlaten. Als zelfs The Simpsons je gedicht opnemen in hun Treehouse of Horrorreeks, weet je dat je het als dichter gemaakt hebt.

>>>

THEMA - UIT DE KUNST
Pop-art tot de tiende macht


Thierry Guetta is een Fransman die in Los Angeles een tweedehands kledingzaak heeft. Via via ontmoet hij een street art-kunstenaar en hij – notoir allesfilmer – springt bij en filmt alles. Meer street art-kunstenaars laten zich filmen. Een idee voor een documentaire is geboren. Maar er is iets loos. Guetta zal niet rusten voor hij alle kunstenaars heeft gefilmd. Hij ontmoet er veel. Maar er ontbreekt er een: Banksy, die intussen wereldberoemd is geworden met zijn ironische street art.

>>>

THEMA - UIT DE KUNST
Wie is er bang van Alfred Hitchcock?


In 2012, meer dan 30 jaar na zijn dood, verschenen er plots twee films over het leven van Alfred Hitchcock. Het mag een wonder zijn dat het zolang geduurd heeft. Hitchcock was een mysterieus man en een gedroomd object voor een biopic.

>>>

UIT HET ARCHIEF

A-Film
EL ORFANATO
Bayona's labyrint
>>>