Meteen naar de tekst springen
Imagine

INDEX >> RECENSIES >> ALTIPLANO

ALTIPLANO
De film ziet er beter uit dan hij is

middelmatig  

Matthias Van Wichelen | 25/11/2009


Share/Bookmark

Het valt te vrezen dat Altiplano hetzelfde lot zal ondergaan als Khadak, de vorige van het regisserende duo Peter Brosens en Jessica Hope Woodworth. Khadak is typisch zo'n film die "wel bijzonder is naar het schijnt". De titel is bekend, de opiniemakers in filmland hebben er unisono hun goedkeuring over uitgesproken, maar even goed heeft niemand de film ooit gezien.

Altiplano is publieksvriendelijker dan Khadak. Hij is ook relevanter en efficiënter in het gebruik van de allegorische beeldtaal. Perfect is hij niet, verre van zelfs maar het is op zijn minst goed doordachte, visueel superieure en artistiek erg integere cinema. Het Peruviaanse hoogland is het majestueuze decor voor een zwaarbeladen drama waarin een aantal thema's en verhaallijnen kriskras door elkaar loopt. Het begint met persfotografe Grace (Jasmin Tabatabai) die getraumatiseerd raakt wanneer haar fixer in Irak voor haar ogen gefusilleerd wordt. Haar echtgenoot (Olivier Gourmet) – een oogarts – vertrekt even later naar de Andes om te gaan helpen in een dispensarium. Hij en zijn team ontdekken dat een kwikmijn de streek ernstig vervuilt.

De kwikdampen en het restafval vergiftigen de bevolking van de naburige dorpen. De streekbewoners krijgen last van hun ogen, worden langzaam blind en/of sterven uiteindelijk een pijnlijke dood. De jonge Saturnina (Magaly Solier) toont zich strijdvaardiger en mondiger dan haar dorpsgenoten. Ze verzet zich met hand en tand tegen de almacht van de industriële vervuilers. De Peruviaanse is net verloofd. Haar toekomstige echtgenoot moet – zoals de traditie dat vereist - ijswater gaan halen in de bergen. De tocht door het bezoedelde gebied is gevaarlijk. Dan is er nog het verbrokkelde Mariabeeld op het dorpsplein dat met veel geduld gerepareerd wordt door een blinde
kunstenaar.

Dat Altiplano niet de vrolijkste bedoening van het jaar is, geldt als de Moeder van alle Understatements. De personages staan bij het begin van de film voor een onoverzichtelijke berg persoonlijke problemen die alleen maar hoger wordt. Naast alle persoonlijke ellende, focust Altiplano ook op een aantal belangwekkende maatschappelijke thema's: de diepgelovigheid van de streekbewoners, de commerciële exploitatie van de bodemrijkdom, de zin en onzin van ontwikkelingssamenwerking, het cynisme van de vrije wereldhandel, de westerse arrogantie, neokolonialisme en dies meer. Een hele boterham.

Het publiek dat vrijwillig een kaartje koopt voor dit soort films laat zich niet afschrikken door wat miserie en essentiële vragen over het wereldleed. Toch zal Altiplano zelfs voor de meest enthousiaste en welwillende kijker net een tikkeltje te zwaarmoedig en pompeus zijn. Aanvankelijk ontvouwt het verhaal zich traditioneel lineair. Peter Brosens en Jessica Hope Woodworth respecteren de wetten van de hedendaagse cinema door een herkenbaar westers personage centraal te stellen. Olivier Gourmet speelt de van goede bedoelingen overlopende blanke die de wereld wil redden en daarvoor aan de andere kant van de aardbol de held gaat uithangen. Al snel wordt hij geconfronteerd met de grenzen van de hulpverlening. Het gaat er op het veld heel anders aan toe dan hij gedacht en gehoopt had.

Al even herkenbaar is Saturnina. De toekomst lacht haar toe. Ze is mooi, verstandig en gelukkig in de liefde. Het leven moet nog beginnen en het is al voorbij. Grace is de derde vertrouwde figuur. Ze voelt zich verantwoordelijk voor de dood van haar fixer, mist haar echtgenoot en raakt de trappers kwijt.

Verdriet, angst en woede zijn universeel: altijd en overal hetzelfde. Dat de film met al die emotionele draaikolken nauwelijks weet te ontroeren, heeft alles te maken met het strakke keurslijf waarin de personages gedwongen zijn. De filmmakers wekken hen niet tot leven, maar laten hen bewegen binnen het opgelegde artistieke kader. Iedere man of vrouw vervult een welomlijnde symbolische opdracht, verpersoonlijkt een oergevoel en een bepaalde levensfase. De acteurs krijgen nauwelijks de kans menselijke emoties te tonen. De aanwijzingen van de regisseurs zijn bij wijze van spreken nog te horen op de geluidsband: “Ga daar op dat kruisje staan. Kijk recht voor je uit. Knipper met je linkeroog. Zwaai met je rechterarm.”

Het levert prachtige allegorische cinema die het brein op volle kracht doet werken maar die de broodnodige bezieling mist. Van de allereerste tot de allerlaatste seconde is Altiplano magnifiek verpakt. De fotografie is subliem, de muziek is uitdagend en de decors zijn grandioos. Alles is uitgedacht, ieder woord en iedere beweging heeft een betekenis. Met al die verbluffende composities is Altiplano een lust voor het oog. Een dergelijke overvloed visuele overtuigingskracht en lyrische verfijning is zeldzaam.

Jammer genoeg zijn de regisseurs minder getalenteerd als scenarioschrijvers. Hun film is een lompe en eenzijdig geformuleerde aanklacht tegen de crapuleuze praktijken van westerse ondernemingen in Latijns-Amerika. De makers hebben overschot van gelijk, maar ze bouwen nauwelijks een argumentatie op en beperken zicht tot brullen en schreeuwen. Veel dieper dan ‘er is een milieuramp gebeurd en dat is rampzalig voor de plaatselijke bevolking’ gaat het niet. Die inhoudelijke armoede is een smet op het artistieke vernuft dat ze tentoonspreiden.

Naar het einde toe gaat Altiplano helemaal de arty farty toer op. Het wordt nog mooier, nog meer geconstrueerd en geforceerd dus ook nog ziellozer dan het al was. Het heeft meer weg van een diamontage dan van een speelfilm.

Altiplano is een poging om ferme geëngageerde cinema combineren met kunst met een hoofdletter K. Het resultaat is een onbevredigende film die tussen wal en schip valt. Machtig om te zien maar veel te statisch en zielloos om hem te voelen.

Titel: Altiplano
Genre: Drama
Speelduur: 1u49
Regisseur: Peter Brosens en Jessica Hope Woodworth
Acteurs: Jasmin Tabatabai, Olivier Gourmet en Magaly Solier

PLANEET CINEMA

Planeet Cinema is een online filmmagazine. We bekijken films zonder grenzen: oud of nieuw, populair of obscuur.

We geven graag nieuw schrijftalent de kans om online te publiceren.

Planeet Cinema beschikt over een uitgebreid archief van meer dan 6.000 artikelen sinds 1993.

 

HOME
RECENSIES
ACHTERGRONDEN
FESTIVALS
KLASSIEKERS

Twitter Facebook

 

THEMA

THEMA - UIT DE KUNST
Vrouw in een mannenwereld


Met de hulp van een historica draaide de Franse regisseur Bruno Nuytten in 1988 een biopic over een van Frankrijks meest bekende vrouwelijke kunstenaars uit de negentiende eeuw. De gelijknamige film vertelt haar tragische levensverhaal begeleid door de dramatische muziek voor hoofdzakelijk strijkers van componist Gabriel Yared.

>>>

THEMA - UIT DE KUNST
De beeldhouwer die niet wou schilderen


Quizvraagje voor bij de barbecue: wat hebben Mozes, Johannes de Doper, Marcus Antonius, Henry VIII, Michelangelo en God de Vader zelve gemeenschappelijk? Antwoord: ze werden allemaal op film vereeuwigd door Charlton Heston.

>>>

THEMA - UIT DE KUNST
Het spanningsveld van de kunstenaar


Een kunstschilder die in de tweede helft van de negentiende eeuw in het zog van het impressionisme op de kunstscène verschijnt, is Auguste Renoir. Deze Fransman die ongeveer 6000 schilderijen maakte, is echter niet de enige kunstenaar die Gilles Bourdos met de film Renoir in de verf zet.

>>>

THEMA - UIT DE KUNST
Genialiteit ondergedompeld in miserie


Quoth the raven: ‘nevermore’. Edgar Allan Poe schreef de beroemde dichtregel in 1845, en sindsdien heeft zijn raaf de populaire cultuur niet meer verlaten. Als zelfs The Simpsons je gedicht opnemen in hun Treehouse of Horrorreeks, weet je dat je het als dichter gemaakt hebt.

>>>

THEMA - UIT DE KUNST
Pop-art tot de tiende macht


Thierry Guetta is een Fransman die in Los Angeles een tweedehands kledingzaak heeft. Via via ontmoet hij een street art-kunstenaar en hij – notoir allesfilmer – springt bij en filmt alles. Meer street art-kunstenaars laten zich filmen. Een idee voor een documentaire is geboren. Maar er is iets loos. Guetta zal niet rusten voor hij alle kunstenaars heeft gefilmd. Hij ontmoet er veel. Maar er ontbreekt er een: Banksy, die intussen wereldberoemd is geworden met zijn ironische street art.

>>>

THEMA - UIT DE KUNST
Wie is er bang van Alfred Hitchcock?


In 2012, meer dan 30 jaar na zijn dood, verschenen er plots twee films over het leven van Alfred Hitchcock. Het mag een wonder zijn dat het zolang geduurd heeft. Hitchcock was een mysterieus man en een gedroomd object voor een biopic.

>>>

UIT HET ARCHIEF

Foto: KFD
DE ZAAK ALZHEIMER
Om niet te vergeten
>>>