Meteen naar de tekst springen
Beeck Turtle

INDEX >> RECENSIES >> SOI COWBOY

SOI COWBOY
Achter de Thaise glimlach

goed  

Jeffrey De Keyser | 05/08/2009


Share/Bookmark

Vier jaar geleden zette Thomas Clay tijdens het Filmfestival van Cannes de filmwereld in rep en roer met zijn controversiële debuutfilm The Great Ecstasy of Robert Carmichael. De Britse cineast kan sindsdien de bedenkelijke eer opeisen de peetvader te zijn van de gruwelijkste verkrachtingsscène uit de filmgeschiedenis. Ook in Soi Cowboy schuwt Clay de provocatie niet, maar zijn tweede film is een stuk beheerster en subtieler.

Soi Cowboy is zo’n film die moeilijk in een hokje te plaatsen valt. Aan de oppervlakte is het een experimenteel drama over de seksindustrie in Thailand, in de kern is het een meditatieve contemplatie over de gevolgen van de globalisering. De doorwinterde cinefiel zal er ook een hommagefilm in herkennen. Clay liet zich naar eigen zeggen inspireren door zijn grote voorbeeld Michelangelo Antonioni (naast o.a. Fellini en Visconti één van de grootmeesters van de Italiaanse cinema) en door de Thaise cultregisseur Apichatpong Weerasethakul (Tropical Malady). Zelfs voor een vette knipoog naar zijn eigen werk zat de regisseur niet verlegen.

Soi Cowboy valt uiteen in twee duidelijk onderscheiden delen. In het eerste luik, gedraaid in grauwe zwart-witbeelden, maken we kennis met Tobias Christensen (Nicolas Bro), een corpulente Deense scenarist die in Bangkok een schamel appartementje deelt met zijn vriendin Koi (Pimwalee Thampanyasan), een zwangere Thaise ex-prostituee. Het koppel heeft elkaar niets te vertellen. Hij doet het voor het gezelschap en de seks, zij voor het geld en de zekerheid. Een traag zoekende camera legt hun dagelijkse ‘bezigheden’ bloot: Toby in de douche, Koi aan de ontbijttafel, Toby aan zijn laptop, Koi met een videospelletje. In latere sequenties zien we Tobias gekopieerde dvd’s, juwelen en Viagra kopen op de zwarte markt, en volgen we het koppel tijdens een tweedaagse trip naar de tempels van Ayutthaya (met duidelijke reminiscenties aan Antonioni’s L'avventura).

Na driekwart film maakt Clay plots een bruuske overgang naar het tweede deel, dat in levendige kleuren en met een beweeglijke handcamera is gefilmd. We volgen nu het verhaal van Cha (Petch Mekoh), een loopjongen voor de maffia die naar zijn geboortedorp terugkeert om er zijn oudere broer op te sporen. Hij kent Koi van toen ze nog in de rosse buurt rond Soi Cowboy (een beruchte straat in Bangkok) tippelde. Het eindpunt van Cha’s zoektocht, waarin brutaal geweld en surrealisme samenvloeien tot een soort Lynchiaanse Gomorra, is meteen ook het eindpunt van de film.

Naar de exacte motieven van de regisseur blijft het gissen. Al lijdt het geen twijfel dat Clay ons met Soi Cowboy de bittere werkelijkheid achter de Thaise façade wil tonen. ‘Het land van de glimlach’ is in de ogen van veel westerlingen het paradijs op aarde: zonovergoten stranden, tropische natuur, oude tempels, een bruisende hoofdstad, exotische vrouwen, een ongebreidelde seksindustrie… Clay doorprikt die illusie door (de gevolgen van) seksslavernij, mensenhandel, corruptie, en geweld in beeld te brengen. In het eerste deel doet hij dat nog droog en contemplatief, met een camera die zich soms wat laat meeslepen (bereid je als kijker voor op een shot van 2 minuten waarin enkel een broodrooster te zien is, en een schier eindeloze scène waarin de camera een bejaarde vrouw met een looprekje volgt). Centraal staan de leegte en de bekrompenheid van de relatie tussen Toby en Koi: gekochte liefde kent enkel smart. In het tweede deel gooit Clay alle remmen los: hij kadert zijn microverhaal in een maatschappelijke context, en peutert de wonde verder open.

Hoewel de twee delen thematisch in dezelfde grond spitten, is het inhoudelijk niet duidelijk of de tweede verhaallijn zich in hetzelfde dan wel in een parallel universum afspeelt. Het relaas van het onfortuinlijke koppel fungeert dan ook slechts als metafoor voor de moeilijke en dubbelzinnige betrekkingen tussen Thailand en het blanke Westen, de ‘farangs’. In essentie staat de relatie tussen Toby en Koi voor een internationale relatie, die de basiscomponent vormt van de globalisering. De gewelddadige catharsis verbeeldt dan de gevolgen van die globalisering. Toch kiest Clay geen kant in het verhaal. Hij oordeelt niet, maar registreert.

Soi Cowboy is een idiosyncratisch en intrigerend filmisch experiment. Een gedurfd curiosum dat gedoemd leek tot een marginaal bestaan in het arthouse-circuit, maar nu in België toch een – zij het beperkte – bioscooprelease heeft kunnen versieren. De vraag is of dit wel een productie is die in een commerciële omgeving zal kunnen gedijen. Wellicht zullen heel wat kijkers de tanden stukbijten op de ontoegankelijkheid van de film: de overheersend statische camera, de overvloedige stiltes en schaarse dialogen (de eerste zin wordt pas na twintig minuten uitgesproken), de langgerekte shots, de (soms geforceerd) contemplatieve beeldvoering, de bipolaire vertelstructuur… Maar na twee gedurfde, ambitieuze en originele festivalfilms is over Thomas Clay één ding zeker: de man is klaar voor het grote werk.

Gezien op het Cinema Novo Festival 2009.


Titel: Soi Cowboy
Genre: Drama
Speelduur: 1u57
Regisseur: Thomas Clay
Acteurs: Nicolas Bro, Pimwalee Thampanyasan, Petch Mekoh

PLANEET CINEMA

Planeet Cinema is een online filmmagazine. We bekijken films zonder grenzen: oud of nieuw, populair of obscuur.

We geven graag nieuw schrijftalent de kans om online te publiceren.

Planeet Cinema beschikt over een uitgebreid archief van meer dan 6.000 artikelen sinds 1993.

 

HOME
RECENSIES
ACHTERGRONDEN
FESTIVALS
KLASSIEKERS

Twitter Facebook

 

THEMA

THEMA - UIT DE KUNST
Vrouw in een mannenwereld


Met de hulp van een historica draaide de Franse regisseur Bruno Nuytten in 1988 een biopic over een van Frankrijks meest bekende vrouwelijke kunstenaars uit de negentiende eeuw. De gelijknamige film vertelt haar tragische levensverhaal begeleid door de dramatische muziek voor hoofdzakelijk strijkers van componist Gabriel Yared.

>>>

THEMA - UIT DE KUNST
De beeldhouwer die niet wou schilderen


Quizvraagje voor bij de barbecue: wat hebben Mozes, Johannes de Doper, Marcus Antonius, Henry VIII, Michelangelo en God de Vader zelve gemeenschappelijk? Antwoord: ze werden allemaal op film vereeuwigd door Charlton Heston.

>>>

THEMA - UIT DE KUNST
Het spanningsveld van de kunstenaar


Een kunstschilder die in de tweede helft van de negentiende eeuw in het zog van het impressionisme op de kunstscène verschijnt, is Auguste Renoir. Deze Fransman die ongeveer 6000 schilderijen maakte, is echter niet de enige kunstenaar die Gilles Bourdos met de film Renoir in de verf zet.

>>>

THEMA - UIT DE KUNST
Genialiteit ondergedompeld in miserie


Quoth the raven: ‘nevermore’. Edgar Allan Poe schreef de beroemde dichtregel in 1845, en sindsdien heeft zijn raaf de populaire cultuur niet meer verlaten. Als zelfs The Simpsons je gedicht opnemen in hun Treehouse of Horrorreeks, weet je dat je het als dichter gemaakt hebt.

>>>

THEMA - UIT DE KUNST
Pop-art tot de tiende macht


Thierry Guetta is een Fransman die in Los Angeles een tweedehands kledingzaak heeft. Via via ontmoet hij een street art-kunstenaar en hij – notoir allesfilmer – springt bij en filmt alles. Meer street art-kunstenaars laten zich filmen. Een idee voor een documentaire is geboren. Maar er is iets loos. Guetta zal niet rusten voor hij alle kunstenaars heeft gefilmd. Hij ontmoet er veel. Maar er ontbreekt er een: Banksy, die intussen wereldberoemd is geworden met zijn ironische street art.

>>>

THEMA - UIT DE KUNST
Wie is er bang van Alfred Hitchcock?


In 2012, meer dan 30 jaar na zijn dood, verschenen er plots twee films over het leven van Alfred Hitchcock. Het mag een wonder zijn dat het zolang geduurd heeft. Hitchcock was een mysterieus man en een gedroomd object voor een biopic.

>>>

UIT HET ARCHIEF

Foto: Buena Vista
GARDEN STATE
Twentysomething
>>>