Meteen naar de tekst springen
Universal Pictures

INDEX >> KLASSIEKERS >> OUT OF AFRICA

OUT OF AFRICA
Ode aan een verloren continent

 

Marie-Lise Van Wassenhove | 18/02/2009


Share/Bookmark

Met de gevleugelde woorden: “I had a farm in Africa, at the foot of the Ngong Hills. I had a farm in Africa...” leidt Meryl Streeps, met een Deens accent gekleurde stem, ons naar de herinneringen van schrijfster Isak Dinesen, née Karen, en haar leven in Afrika.

We schrijven 1913. Dinesen gaat een verstandshuwelijk aan met de Zweedse baron Bror von Bixen: zij wil weg uit Denemarken – liefst met een adellijke titel – hij heeft geld nodig. Ze laten Europa voor wat het is en starten een koffieplantage in Kenia. Hun huwelijk loopt al snel spaak en beiden gaan hun eigen weg. Karen wordt meer en meer verliefd op het land, de mensen en op avonturier Denys Finch Hatton. Het begin van een stormachtige en noodlottige romance...

De film uit 1985 won maar liefst zeven Oscars – waaronder die voor beste film en beste regie – en wordt met recht en reden beschouwd als een schoolvoorbeeld van de epische, romantische film.

Regisseur Sydney Pollack neemt rustig de tijd om het verhaal uit de doeken te doen. Er zijn geen plottwisten of onverwachte wendingen waarvoor we op het puntje van onze stoel moeten blijven zitten. Alle aandacht gaat naar het verhaal en zijn drie hoofdrolspelers: Karen, Denys en Afrika.

Meryl Streep kreeg voor haar genuanceerde vertolking een zesde Oscarnominatie (in het rijtje van ondertussen 15). Ze zet een sterke Karen Blixen neer, een vrouw die haar tijd ver vooruit is en resoluut opkomt voor haar rechten in een door mannen geregeerde wereld, zonder daarbij de feministische kaart te trekken. En ze heeft haar kleine, foute kantjes. Haar bezitterigheid maakt haar alleen maar menselijker.

Robert Redford – toen al bijna 50 maar nog steeds overdonderend knap – kruipt in de huid van avonturier Finch Hatton. Hij komt en gaat, houdt vast aan zijn absolute vrijheid en bewaart een zekere afstand tegenover zijn omgeving. Uiteindelijk beseft hij dat hij een hoge prijs betaalt voor zijn vrijheidsdrang. Zelfs zijn beste vriend heeft niet het gevoel hem goed te kennen.

Een materialistische, sterke vrouw die weet wat ze wil en een ongrijpbare, onafhankelijke avonturier... uiteraard geeft hun relatie vonken. Naast het wederzijdse respect en de aantrekkingskracht hebben ze verschillende opvattingen over het leven, relaties en materiële bezittingen. Geschillen blijven niet uit. Hun ruzies gaan dieper dan banale discussies over de soep en de patatten. Net dit tilt het verhaal ver uit het boven niveau van het alledaagse filmdrama: twee sterke persoonlijkheden die botsen, maar leren ook uit de confrontaties.

Wat beide personages in ieder geval bindt, is hun onvoorwaardelijke liefde voor Afrika, prachtig in beeld gebracht door David Watkin die voor zijn camerawerk verdiend een Oscar won. Het begint al bij de opening credits. Na een kort stukje besneeuwd Denemarken, horen we de eerste, aanzwellende klanken van het muzikale hoofdthema en gaat het beeld over naar de eindeloze vlakten van de Afrikaanse savanne waar een stoomtrein door tuft.

De kleuren, de sfeer, het ritme ... alles ademt het romantische Afrika uit. Het straalt heimwee en verlangen uit naar een wereld en een periode waarvan we ons enkel de goede dingen willen herinneren. Verwacht dus zeker geen aanklacht tegen het kolonialisme en het imperialisme. Beide elementen worden kort aangekaart, als randgedachte bij het verhaal. Karens persoonlijke herinneringen staan centraal en daarin hebben Denys Finch Hatton en de geuren en kleuren van Afrika een meer prominente plaats dan de oorlog en de gevolgen van de blanke aanwezigheid.

De belangrijkste bijrollen zijn voor Klaus Maria Brandauer als charmante smeerlap Bror Blixen, een personage dat ondanks alles een zekere sympathie opwekt, en Malick Bowens als de stoïcijnse Farah Aden, Karens huisknecht en subtiele rots in de branding.

De meest indrukwekkende bijrol wordt gespeeld door de muziek. Componist John Barry (James Bond, Dances With Wolves, ...) schreef een score die helemaal afgestemd is op het rime van de film: traag en episch. De muziek is nooit opdringerig, klinkt op de momenten dat ze moet klinken en versterkt knap de cinematografie.

Out of Africa is een exponent van een uitstervend genre, een film zoals ze niet meer gemaakt worden. Het is een film die de tijd neemt, toont en vertelt over geven en nemen, vallen en opstaan, dromen en ontgoochelingen.
Het is een film over een mooie, realistische liefde tussen twee mensen die elkaar in hun eenzaamheid vinden en elk op hun eigen manier die eenzaamheid willen opvullen. Het is een film over een continent, gedoemd te verdwijnen in de politieke machtspelletjes en hebzucht van Europa.

Het is een ode aan verloren continent.

PLANEET CINEMA

Planeet Cinema is een online filmmagazine. We bekijken films zonder grenzen: oud of nieuw, populair of obscuur.

We geven graag nieuw schrijftalent de kans om online te publiceren.

Planeet Cinema beschikt over een uitgebreid archief van meer dan 6.000 artikelen sinds 1993.

 

HOME
RECENSIES
ACHTERGRONDEN
FESTIVALS
KLASSIEKERS

Twitter Facebook

 

THEMA

THEMA - UIT DE KUNST
Vrouw in een mannenwereld


Met de hulp van een historica draaide de Franse regisseur Bruno Nuytten in 1988 een biopic over een van Frankrijks meest bekende vrouwelijke kunstenaars uit de negentiende eeuw. De gelijknamige film vertelt haar tragische levensverhaal begeleid door de dramatische muziek voor hoofdzakelijk strijkers van componist Gabriel Yared.

>>>

THEMA - UIT DE KUNST
De beeldhouwer die niet wou schilderen


Quizvraagje voor bij de barbecue: wat hebben Mozes, Johannes de Doper, Marcus Antonius, Henry VIII, Michelangelo en God de Vader zelve gemeenschappelijk? Antwoord: ze werden allemaal op film vereeuwigd door Charlton Heston.

>>>

THEMA - UIT DE KUNST
Het spanningsveld van de kunstenaar


Een kunstschilder die in de tweede helft van de negentiende eeuw in het zog van het impressionisme op de kunstscène verschijnt, is Auguste Renoir. Deze Fransman die ongeveer 6000 schilderijen maakte, is echter niet de enige kunstenaar die Gilles Bourdos met de film Renoir in de verf zet.

>>>

THEMA - UIT DE KUNST
Genialiteit ondergedompeld in miserie


Quoth the raven: ‘nevermore’. Edgar Allan Poe schreef de beroemde dichtregel in 1845, en sindsdien heeft zijn raaf de populaire cultuur niet meer verlaten. Als zelfs The Simpsons je gedicht opnemen in hun Treehouse of Horrorreeks, weet je dat je het als dichter gemaakt hebt.

>>>

THEMA - UIT DE KUNST
Pop-art tot de tiende macht


Thierry Guetta is een Fransman die in Los Angeles een tweedehands kledingzaak heeft. Via via ontmoet hij een street art-kunstenaar en hij – notoir allesfilmer – springt bij en filmt alles. Meer street art-kunstenaars laten zich filmen. Een idee voor een documentaire is geboren. Maar er is iets loos. Guetta zal niet rusten voor hij alle kunstenaars heeft gefilmd. Hij ontmoet er veel. Maar er ontbreekt er een: Banksy, die intussen wereldberoemd is geworden met zijn ironische street art.

>>>

THEMA - UIT DE KUNST
Wie is er bang van Alfred Hitchcock?


In 2012, meer dan 30 jaar na zijn dood, verschenen er plots twee films over het leven van Alfred Hitchcock. Het mag een wonder zijn dat het zolang geduurd heeft. Hitchcock was een mysterieus man en een gedroomd object voor een biopic.

>>>

UIT HET ARCHIEF

Filmhouse
BUENA VIDA DELIVERY
Humor geboren uit miserie
>>>