Meteen naar de tekst springen
United Artists

INDEX >> KLASSIEKERS >> ANNIE HALL

ANNIE HALL
Over de komiek en het meisje

 

Annelies Mus | 04/03/2007


Share/Bookmark

De bekendste anekdote over de film Annie Hall is waarschijnlijk deze over hoe Woody Allen niet aanwezig wou zijn op de Oscaruitreiking waar zijn film vijf keer genomineerd was, maar liever in een New Yorkse nachtclub klarinet speelde. Zijn verbazing was dan ook groot toen hij de volgende morgen las dat de film vier Oscars in de wacht had gesleept. Annie Hall was in 1977 Woody Allens grote doorbraak, daar waren alle filmcritici het over eens. Zij zaten al lang te wachten op een film die zou tonen dat Allen meer in zijn mars had dan de komedies die hij voordien had gemaakt. Het werd gezien als de eerste film waar de komiek zich helemaal blootgaf. Samen met Manhattan, dat hij twee jaar later maakte, bepaalt Annie Hall het oeuvre van Woody Allen, een regisseur die er nog steeds in slaagt om één film per jaar te maken.
 
Annie Hall begint met Woody Allen die zich rechtstreeks naar de kijker richt, iets wat hij in de film nog vaak zal doen. Allen, die de rol van de New Yorkse komedieschrijver Alvy Singer vertolkt, vertelt de kijkers een mop die zijn gestrande relatie met Annie Hall moet verklaren. Hij blikt terug op een relatie vol ups en downs met Annie, een zangeres uit Wisconsin. Alvy is een typisch Woody Allen personage, hij kan niet omgaan met zijn gevoelens, hij is neurotisch, depressief en weigert van het leven te genieten. Alles maakt hem onrustig en zenuwachtig. Als hij Annie ontmoet, lijken ze eerst voor elkaar gemaakt, maar meer en meer wordt het duidelijk dat ze allebei zeer egoïstisch zijn. Alvy wil Annie steeds meer tot zijn evenbeeld kneden, maar wordt hierdoor steeds ongelukkiger. Het probleem van hun relatie, die ze twee keer verbreken, ligt in het feit dat ze elkaar behoeftes niet kennen en ze ook niet willen kennen. Een mooi voorbeeld hiervan is als Allen, met behulp van een split-screen, tegelijkertijd de psychiatrische gesprekken van Alvy en Annie toont. Overeenkomstige feiten worden door beide op een totaal verschillende manier geïnterpreteerd. Bij de vraag of ze nog vaak met elkaar naar bed gaan, antwoord Annie: "Onafgebroken… drie keer per week", terwijl Alvy zegt: "Haast nooit… drie keer per week". Dit is slecht één van de voorbeelden die aantoont dat Alvy’s relatie nooit zal slagen.
 
Maar het is niet enkel Alvy die de relatie niet aankan, ook Annie zelf heeft het moeilijk met zich te binden. Tijdens een vrijscène zien we dat Annie, als een geest, haar lichaam verlaat en naast het bed gaat zitten. Annie stelt Alvy gerust dat hij haar lichaam nog heeft en dat zij nu wel even gaat tekenen. Deze volledige afwezigheid van Annie staat in schril contrast met hun eerste vrijpartij, waarbij Alvy zegt dat hij nog nooit zoveel plezier heeft gehad, zonder te lachen.
 
Als Annies carrière als zangeres van de grond komt en ze de kans krijgt om in Los Angeles met een bekende muzikant te werken, lijkt de relatie tussen hen voorgoed afgelopen. Alvy laat niet na om eerst met Annie naar LA te gaan, omdat hij daar een prijs moet uitreiken voor de televisie. LA is voor Allen alles wat New York niet is, het staat symbool voor een narcistische, lege cultuur. Alles is er te fel en te clean. Het is zelfs zo erg dat Alvy er misselijk van wordt. Maar Annie kan niet aan de verleiding weerstaan en wil terug om er haar plaat op te nemen. Zo komt er een definitief einde aan hun relatie, ook al gaat Alvy nog een keer terug om Annie om te praten.
 
Aan het einde van de film loopt Alvy Annie toch opnieuw tegen het lijf in Manhattan. Ze is net gaan kijken naar The Sorrow and the Pity (een documentaire over nazisme), Alvy’s lievelingsfilm. Het feit dat ze weer in New York woont is voor Alvy toch een kleine overwinning, ook al weet hij dat het nooit meer goed komt. Ze hebben allebei een andere partner en proberen verder te gaan in het leven.
 
Woody Allen maakte met Annie Hall niet alleen een verfrissende relatiekomedie, maar hij maakt ook gebruik van talloze filmische trucs om de beweegreden van de personages te verklaren. Zo gebruikt hij bijvoorbeeld ondertitels die de gevoelens van Annie en Alvy tonen terwijl ze verwikkeld zitten in een gesprek over nutteloze dingen. Op een ander moment spreekt Alvy een man aan op straat en vraag hem of zijn vrouw ooit een hallucinerend middel heeft genomen voordat ze seks met hem heeft (iets wat Annie wel doet). De man antwoordt dat ze een vibrerend ei gebruiken. In een tekenfilmscène toont Allen Annie als de boze koningin uit Sneeuwwitje omdat Alvy vertelt dat hij zich aangetrokken voelt tot slechte vrouwen.
 
We zien ook hoe Alvy, Annie en hun vriend Rob in het verleden kunnen stappen en een feestje uit Alvy’s jeugd kunnen meemaken. De volwassen Alvy duikt ook op in de schoolbanken van zijn oude klas en geeft commentaar op zijn klasgenoten, Annie en Alvy zien op een bepaald moment de oude vriendjes van Annie de revue passeren en Alvy geeft er gretig kritiek op.
 
Al deze elementen zorgen ervoor dat je de drijfveer van de personages beter begrijpt, zo hoef je niet te raden naar hun gevoelens. Maar het zorgt er ook voor dat je als toeschouwer heel vaak bewust wordt gemaakt van het feit dat je naar een film zit te kijken. Allen doorbreek vaak de vierde wand door zich rechtstreeks naar de camera te richten. In het begin van de film zien we Alvy en Annie in de rij staan voor de film terwijl Alvy zich schijnbaar ergert aan de man die achter hem in de rij staat. Het is een pseudo-intellectueel die luid zijn mening verkondigd over mediakenner Marshall McLuhan. Alvy neemt de man uit de rij en confronteert hem met de echte McLuhan, die hij vanachter een poster trekt. McLuhan geeft de man een veeg uit de pan en Alvy richt zich naar de camera met de boodschap: ‘Tjonge, was het maar in het echte leven ook zo’.
 
Aan de hand van al deze technieken probeert Allen het publiek duidelijk te maken dat het maar een film is, geen realiteit. Maar hoewel Allen verschillende keren de magie van de cinema doorbreekt, blijft het oorspronkelijke verhaal van de relatie tussen Annie en Alvy overeind. De film toont, tussen zijn vreemde kronkels en grappen door, dat de relatie tussen een man en vrouw één van de meest complexe dingen is uit het leven van de mens, en hoe graag we er ook mee willen ophouden, we ons elke keer opnieuw laten vangen.
 


Elke maand stoffen we een filmklassieker af. Surf doorheen het archief om de vorige klassiekers te lezen.

PLANEET CINEMA

Planeet Cinema is een online filmmagazine. We bekijken films zonder grenzen: oud of nieuw, populair of obscuur.

We geven graag nieuw schrijftalent de kans om online te publiceren.

Planeet Cinema beschikt over een uitgebreid archief van meer dan 6.000 artikelen sinds 1993.

 

HOME
RECENSIES
ACHTERGRONDEN
FESTIVALS
KLASSIEKERS

Twitter Facebook

 

THEMA

THEMA - UIT DE KUNST
Vrouw in een mannenwereld


Met de hulp van een historica draaide de Franse regisseur Bruno Nuytten in 1988 een biopic over een van Frankrijks meest bekende vrouwelijke kunstenaars uit de negentiende eeuw. De gelijknamige film vertelt haar tragische levensverhaal begeleid door de dramatische muziek voor hoofdzakelijk strijkers van componist Gabriel Yared.

>>>

THEMA - UIT DE KUNST
De beeldhouwer die niet wou schilderen


Quizvraagje voor bij de barbecue: wat hebben Mozes, Johannes de Doper, Marcus Antonius, Henry VIII, Michelangelo en God de Vader zelve gemeenschappelijk? Antwoord: ze werden allemaal op film vereeuwigd door Charlton Heston.

>>>

THEMA - UIT DE KUNST
Het spanningsveld van de kunstenaar


Een kunstschilder die in de tweede helft van de negentiende eeuw in het zog van het impressionisme op de kunstscène verschijnt, is Auguste Renoir. Deze Fransman die ongeveer 6000 schilderijen maakte, is echter niet de enige kunstenaar die Gilles Bourdos met de film Renoir in de verf zet.

>>>

THEMA - UIT DE KUNST
Genialiteit ondergedompeld in miserie


Quoth the raven: ‘nevermore’. Edgar Allan Poe schreef de beroemde dichtregel in 1845, en sindsdien heeft zijn raaf de populaire cultuur niet meer verlaten. Als zelfs The Simpsons je gedicht opnemen in hun Treehouse of Horrorreeks, weet je dat je het als dichter gemaakt hebt.

>>>

THEMA - UIT DE KUNST
Pop-art tot de tiende macht


Thierry Guetta is een Fransman die in Los Angeles een tweedehands kledingzaak heeft. Via via ontmoet hij een street art-kunstenaar en hij – notoir allesfilmer – springt bij en filmt alles. Meer street art-kunstenaars laten zich filmen. Een idee voor een documentaire is geboren. Maar er is iets loos. Guetta zal niet rusten voor hij alle kunstenaars heeft gefilmd. Hij ontmoet er veel. Maar er ontbreekt er een: Banksy, die intussen wereldberoemd is geworden met zijn ironische street art.

>>>

THEMA - UIT DE KUNST
Wie is er bang van Alfred Hitchcock?


In 2012, meer dan 30 jaar na zijn dood, verschenen er plots twee films over het leven van Alfred Hitchcock. Het mag een wonder zijn dat het zolang geduurd heeft. Hitchcock was een mysterieus man en een gedroomd object voor een biopic.

>>>

UIT HET ARCHIEF

Fox
MR. & MRS. SMITH
Liefde is... elkaar vermoorden
>>>