Meteen naar de tekst springen
Fox

INDEX >> KLASSIEKERS >> THE DAY THE EARTH STOOD STILL

THE DAY THE EARTH STOOD STILL
Een waarschuwing en een ultimatum

 

Mattijs Grannetia | 02/07/2006


Share/Bookmark

Robert Wise regisseerde in zijn hele leven drie sciencefiction films: The Andromeda Strain (1971), Star Trek: The Motion Picture (1979) en The Day The Earth Stood Still (1951). De laatstgenoemde is zonder enige twijfel de beste van deze drie films. Gebaseerd op een onderdeel van een kort verhaal geschreven door Harry Bates, getiteld Farewell to My Master, schreef Edmund H. North, die later Patton zou schrijven, een film die ruim vijftig jaar na dato nog even relevant is als op de dag dat hij in première ging. The Day The Earth Stood Still is een sciencefiction meesterwerk met opvallend weinig opsmuk, maar dat komt de boodschap alleen maar ten goede.

In het atoomtijdperk van de jaren vijftig komt buitenaards wezen Klaatu naar de Aarde om ons te waarschuwen voor onze eigen destructieve aard. Zonder blikken of blozen landt hij zijn ruimteschip in het centrum van Washington D.C., de zetel van de Amerikaanse regering, de zelfbenoemde leiders van de gehele wereld. Klaatu is niet naar de Aarde gekomen voor experimenten of om ruzie te maken. Hij is gekomen van ver om ons te waarschuwen, waarschuwen voor onze destructieve inborst. “Stop met al die oorlogen en nodeloos geweld, anders zal de hele planeet hiervoor boeten,” luidt zijn duidelijke boodschap. Sinds jaar en dag voert de mensheid oorlog met elkaar, wat miljoenen levens heeft gekost en slechts een paar jaar na de Tweede Wereldoorlog komt Klaatu's boodschap des te harder aan.

Voordat Klaatu daarentegen zijn boodschap kan verkondigen wordt hij door een nerveuze soldaat neergeschoten. Niet doodgeschoten gelukkig, maar wel genoeg gewond om een reis naar het ziekenhuis te rechtvaardigen. Hij wordt daar streng beveiligd, maar wanneer hij doorheeft dat zijn boodschap voor dovemansoren wordt uitgesproken ontsnapt hij uit het ziekenhuis. Hij moet en zal de mensheid ervan overtuigen dat zijn ultimatum serieus is. Vrede op Aarde zal onze planeet redden van de ondergang. Vijftig jaar na de release van The Day The Earth Stood Still zijn we inmiddels getuige geweest van oorlogen in Korea, Vietnam, Irak, om er maar een paar te noemen. Heeft de mensheid dan nog steeds niets geleerd?

Edmund H. North creëerde met The Day The Earth Stood Still de perfecte tijdloze parabel om aan ons, de kijker, duidelijk te maken dat waar wij, de mensheid, dagelijks mee bezig zijn ook ons einde kan betekenen. Het sciencefiction genre uit de jaren vijftig staat niet bekend om de gelaagdheid van de plots. Wise's film bewijst dat het ook anders kan. Naast een interessant sciencefiction verhaal is The Day the Earth Stood Still een moderne vertolking van het Bijbelverhaal rond Jezus Christus (niet dat Wise dat doorhad tijdens het filmen). Als een eigentijdse Messias komt Klaatu vanuit de hemel naar de Aarde om zijn evangelie te vertolken; hij noemt zich Mr. Carpenter en staat aan het einde van de film op uit de dood. Aanwijzingen te over.

Een belangrijke factor voor het slagen van The Day the Earth Stood Still is de anonimiteit van de hoofdrolspeler. In eerste instantie werd gedacht aan Claude Rains (The Invisible Man) voor deze rol, maar daar werd van afgezien omdat hij te bekend was. De keuze viel op Michael Rennie, een Britse acteur die nog nooit in een Amerikaanse productie te zien was geweest. Een verstandige keuze, want Rennie is de ultieme buitenaardse boodschapper. Zijn uitgestreken gezicht leent zich uitstekend voor die broodnodige anonimiteit. Hij heeft een gezicht dat niet makkelijk te plaatsen is en dat is vaak krachtiger dan tientallen tentakels. Op deze manier kon Klaatu ook gemakkelijk verdwijnen in de maatschappij die hij probeert te behoeden voor haar eigen ondergang.

Opvallend in The Day the Earth Stood Still is de afwezigheid van grootse visuele effecten. Deze afwezigheid van overdadig visueel geweld versterkt des te meer het humanistische aspect van Wise's film. Door niet de aandacht te vestigen op een grote invasie van buitenaardse wezens, maar in plaats daarvan de suggestie van een invasie te benadrukken wordt de onderhuidse spanning flink opgevoerd. Wanneer Klaatu dan uiteindelijk zijn demonstratie in gang zet (de elektriciteit wordt wereldwijd afgesloten) krijgen we door dat men geen grappen moet maken met deze figuur. Begrijpen doet de mensheid dat natuurlijk niet. Men ziet hem daarna als een gevaar voor de wereld en probeert Klaatu uit te schakelen. Iets dat bijna lukt. Wederom heeft de mensheid niets geleerd. Wellicht zijn we gewoon gedoemd om onszelf te vernietigen. Klaatu Barada Nikto!

INFO] Fox Fox Fox Fox Fox Fox Fox


Elke maand stoffen we een filmklassieker af. Surf doorheen het archief om de vorige klassiekers te lezen.

PLANEET CINEMA

Planeet Cinema is een online filmmagazine. We bekijken films zonder grenzen: oud of nieuw, populair of obscuur.

We geven graag nieuw schrijftalent de kans om online te publiceren.

Planeet Cinema beschikt over een uitgebreid archief van meer dan 6.000 artikelen sinds 1993.

 

HOME
RECENSIES
ACHTERGRONDEN
FESTIVALS
KLASSIEKERS

Twitter Facebook

 

THEMA

THEMA - UIT DE KUNST
Vrouw in een mannenwereld


Met de hulp van een historica draaide de Franse regisseur Bruno Nuytten in 1988 een biopic over een van Frankrijks meest bekende vrouwelijke kunstenaars uit de negentiende eeuw. De gelijknamige film vertelt haar tragische levensverhaal begeleid door de dramatische muziek voor hoofdzakelijk strijkers van componist Gabriel Yared.

>>>

THEMA - UIT DE KUNST
De beeldhouwer die niet wou schilderen


Quizvraagje voor bij de barbecue: wat hebben Mozes, Johannes de Doper, Marcus Antonius, Henry VIII, Michelangelo en God de Vader zelve gemeenschappelijk? Antwoord: ze werden allemaal op film vereeuwigd door Charlton Heston.

>>>

THEMA - UIT DE KUNST
Het spanningsveld van de kunstenaar


Een kunstschilder die in de tweede helft van de negentiende eeuw in het zog van het impressionisme op de kunstscène verschijnt, is Auguste Renoir. Deze Fransman die ongeveer 6000 schilderijen maakte, is echter niet de enige kunstenaar die Gilles Bourdos met de film Renoir in de verf zet.

>>>

THEMA - UIT DE KUNST
Genialiteit ondergedompeld in miserie


Quoth the raven: ‘nevermore’. Edgar Allan Poe schreef de beroemde dichtregel in 1845, en sindsdien heeft zijn raaf de populaire cultuur niet meer verlaten. Als zelfs The Simpsons je gedicht opnemen in hun Treehouse of Horrorreeks, weet je dat je het als dichter gemaakt hebt.

>>>

THEMA - UIT DE KUNST
Pop-art tot de tiende macht


Thierry Guetta is een Fransman die in Los Angeles een tweedehands kledingzaak heeft. Via via ontmoet hij een street art-kunstenaar en hij – notoir allesfilmer – springt bij en filmt alles. Meer street art-kunstenaars laten zich filmen. Een idee voor een documentaire is geboren. Maar er is iets loos. Guetta zal niet rusten voor hij alle kunstenaars heeft gefilmd. Hij ontmoet er veel. Maar er ontbreekt er een: Banksy, die intussen wereldberoemd is geworden met zijn ironische street art.

>>>

THEMA - UIT DE KUNST
Wie is er bang van Alfred Hitchcock?


In 2012, meer dan 30 jaar na zijn dood, verschenen er plots twee films over het leven van Alfred Hitchcock. Het mag een wonder zijn dat het zolang geduurd heeft. Hitchcock was een mysterieus man en een gedroomd object voor een biopic.

>>>

UIT HET ARCHIEF

Allegro Film
DALLAS PASHAMENDE
Romeo en Julia in het kwadraat
>>>