Meteen naar de tekst springen
Paramount

INDEX >> KLASSIEKERS >> THE LOST WEEKEND

THE LOST WEEKEND
Drinkend door de hel

 

Matthias Van Wichelen | 28/05/2006


Share/Bookmark

Omdat schrijvers en filmmakers het liefst van al vertellen over wat ze goed kennen, is alcohol een van de populairste onderwerpen uit de filmgeschiedenis. Het leven van legendarische zuiplappen is een gedroomd onderwerp voor biopics. Acteurs en actrices zien in dronkaards en drugverslaafden – samen met gehandicapten – de ultieme uitdaging en een gegarandeerde Oscarnominatie.

Susan Hayward kreeg een Oscarnominatie voor haar rol in I’ll Cry Tomorrow (1955) waarin ze een actrice speelt die na een mislukte zelfmoordpoging het licht ziet en de drank afzweert. Oscargenomineerden Jack Lemmon en Lee Remick gaan in Blake Edwards’ The Days of Wine and Roses zwaar aan de boemel. De stevig doordrinkende Lemmon brengt de onschuldige Remick op het foute pad. Robert Duvall won zijn enige Oscar voor zijn vertolking van de aan lager wal geraakte en aan drank verslaafde countryzanger Mac Sladge. In Tender Mercies van Bruce Beresford uit 1983 haalt hij de kracht om af te kicken bij de nieuwe vrouw in zijn leven. John Hustons Under the Volcano leverde Albert Finney bijna een Academy Award op. In Mexico drinkt de zwaar depressieve Britse ex-consul zich de afgrond in. Jacqueline Bisset moet hem redden van een gewisse dood. In 1987 verfilmde de Franse regisseur Barbet Schroeder met Barfly het semi-autobiografische verhaal van het ultieme literaire drankorgel Charles Bukowski. Mickey Rourke – zelf niet geheel onbekend met het fenomeen -  en Faye Dunaway zijn een verliefd stelletje dat zich afsluit van de wereld en het geluk zoekt in de fles. Dunaway had in Mommie Dearest (1981) al heel overtuigend de drankzuchtige tirannieke Hollywoodster Joan Crawford gespeeld. De meest recente echt goede drankfilm is Leaving Las Vegas waarin scenarioschrijver Nicholas naar Las Vegas trekt om zich dood te zuipen. Hij ontmoet er hoertje Elizabeth Shue die hem een mooie whiskeyflacon cadeau doet. Van een veel minder allooi zijn de prekerige afkickfilms When A Man Loves a Woman waarin Meg Ryan grote dorst heeft terwijl Andy Garcia zijn kop in het zand steekt. De pogingen van Sandra Bullock om in 28 Days de drank te laten, leverden flutcinema op. Zeer de moeite – voor wie niet allergisch is aan Meryl Streep - is Postcards from the Edge, het levensverhaal van actrice Carrie Fisher (Prinses Leia in de Star Wars films). Ed Harris is ronduit geniaal als de zelfdestructieve zuipende kunstenaar Jackson Pollock in de film die hij zelf regisseerde en waarvoor hij een Oscarnominatie kreeg. De gelukkigste zatlap uit de filmgeschiedenis moet Arthur zijn in de gelijknamige film uit 1981. Dudley Moore is de miljonairszoon die zijn dagen vult met een fles aan zijn lippen. Serieuzer is The Betty Ford Story waarin Gena Rowlands de drinkende vrouw speelt van de toenmalige president van de Verenigde Staten. Rowlands was vijfendertig jaar getrouwd met regisseur John Cassavetes die zijn lever kapot dronk en op zijn zestigste stierf aan een levercirrose. Alcohol wil ook wel eens genoegen nemen met een belangrijke bijrol. Het leverde twee bekendste filmcitaten op: “Of all the gin joints, in all the towns, in all the world, she had to walk into mine” uit Casablanca en James Bonds eeuwige “Martini, shaken not stirred”.

Met de kilometers celluloid die geschoten zijn met alcohol als onderwerp kan je de aardbol 73 keer omwikkelen. Er zijn films over zielige dronkaards, verslaafde helden, stoere, grappige en larger than life zuiplappen. De beste film over het onderwerp ooit is The Lost Weekend. Hij dateert uit 1945 en is geregisseerd door Billy Wilder. In The Lost Weekend staan de alcoholverslaafde would-be schrijver Don Birnam (Ray Milland), zijn vriendin Helen St. James (Jane Wyman) en zijn broer Wick Birnam (Phillip Terry) op het punt om een lang weekend op het platteland door te brengen. Don staat al tien dagen droog. De vierdaagse is de beloning voor zijn tot nu toe succesvolle poging om te stoppen met drinken en moet tegelijkertijd het nieuwe start inleiden van een schrijverscarrière. Terwijl ze hun tassen pakken, breekt Don het angstzweet uit. Zijn drang naar alcohol is sterk, te sterk. Een weekend onder het alziend oog van zijn lief en broer is geen optie. Don zoekt de confrontatie en blijft alleen achter in New York met Nats Bar op een veilige wandelafstand.

The Lost Weekend was de eerste film die alcoholisme voorstelde als een vreselijke ziekte. Sober, zonder dramatisering illustreert Billy Wilder de dwangmatige manipulatie van de beroepsdrinker die zichzelf en zijn omgeving voor de gek houdt. Don Birman liegt en steelt om aan het geld te komen voor zijn drank, hij smokkelt de flessen zijn appartement binnen, zoekt geheime plaatsen om zijn voorraad te verbergen, drinkt uit het zicht van zijn vrienden en familie en moet de volgende ochtend zijn best doen om niemand te laten merken dat hij een schreeuwende en bonkende kater heeft. Drinken is een voltijdse baan. Don is een doorsnee burgerman waarvan niemand op het eerste gezicht zou vermoeden dat hij aan de fles zit. Hij gaat netjes gekleed, onderhoudt sociale contacten en raakt iedere avond op een of andere manier thuis. Maar zijn katers zijn immens en vaak weet hij niet meer van er de vorige avond gebeurde. Maar na de douche en ontbijt kraakt hij gemotiveerd een nieuwe fles. Met iedere nieuwe leugen wordt Don zieliger en monsterachtiger. Er is geen uitweg.

The Lost Weekend heeft geen boodschap behalve dat je van te veel drinken op te korte tijd barstende hoofdpijn krijgt en dat je er geen aangenamer mens van wordt. Verlost gebleven van voorspelbare oordelen is The Lost Weekend daarenboven een strak geregisseerde en gemonteerde film. Het is een donkere, onheilspellende graaftocht in de psyche van Don Birnam die een climax krijgt in de ontwenningskliniek waar hij zich uiteindelijk toch in laat opnemen. In scènes die onvermijdelijk herinneren aan de engste ontwenningsscènes uit Trainspotting gaat Don door de hel. Don zinkt weg en de muziek van Miklós Rósza doet zijn werk.

De alcoholindustrie zat niet te juichen om een tragedie over een Amerikaan die door de drank ten gronde wordt gericht. De legende wil dat Paramount Pictures vijf miljoen dollar kreeg aangeboden om de film niet in de zalen te brengen. De filmmaatschappij twijfelde lang, zeker toen bleek dat de proefvertoningen geen doorslaand succes bleken. De producers zetten toch door, met positief gevolg: The Lost Weekend is een klassieker die vier Academy Awards, drie Golden Globes en een dubbele bekroning op het Filmfestival van Cannes kreeg.

Ray Milland - in zijn geboorteplaats ingeschreven in het bevolkingsregister als Reginald Alfred John Truscott-Jones – was de allereerste acteur die zowel een Oscar won als een Gouden Palm kreeg in Cannes. De studio had aanvankelijk weinig vertrouwen in Milland als hoofdrolspeler. Paramount dacht aan echte publiekstrekkers zoals Cary Grant of José Ferrer. Een somber verhaal met een relatief onbekende acteur heette een te groot commercieel risico te zijn. Maar goed: Ray Milland bleek de man op de goede plek. Voor hij op Billy Wilders set stapte, had de Welshman vooral bijrollen gespeeld. Zijn volgende rollen waren weinig soeps. Hij trad een laatste keer op de voorgrond als de vader van Ryan O’Neal in de tearjerker Love Story in 1970. Milland was een brave ziel die boeken las en 54 jaar trouw bleef aan dezelfde echtgenote. Milland was de eerste Welshe acteur die een Oscar won. Hij is geboren op een boogscheut van Richard Burton en Anthony Hopkins, die twee andere grote acteurs uit Wales.

Het privé-leven van Ray Milland contrasteerde sterk met dat van zijn tegenspeelster Jane Wyman, een diva pur sang die vier keer trouwde waaronder één keer met de latere  president Ronald Reagan. Met The Lost Weekend dwong ze respect af bij de studio’s en critici die haar voordien zagen als een vrolijk niet al te slim poppetje. Eén jaar later kreeg ze haar eerste Oscarnominatie voor The Yearling. Nog twee jaar later schreef ze geschiedenis met haar Oscarwinnende hoofdrol in Johnny Belinda. Wyman werkte met alle grote regisseurs uit haar tijd: Alfred Hitchcock (Stage Fright), Frank Capra (Here Comes the Groom), Michael Curtiz (The Story of Will Rogers), Douglas Sirk (Magnificent Obsession en All That Heaven Allows). In de nadagen van haar loopbaan speelde ze Angela in de Amerikaanse soapserie Falcon Crest.

Phillip Terry (Wick) was ooit de vierde echtgenoot van topactrice en mannenverslindster Joan Crawford. Vanaf de jaren vijftig verdween hij langzaam uit beeld. Hij lanceerde zich als vastgoedmakelaar en werd binnen de kortste keren stinkend rijk. Hij speelde in meer dan tachtig films maar zou een nobele onbekende gebleven zijn, mocht hij in The Lost Weekend niet de broer hebben gespeeld van dronkelap Ray Milland.

The Lost Weekend was een triomf voor de acteurs en de crew. Paramount had 50.000 dollar betaald voor de rechten op het gelijknamige boek van Charles R. Jackson. Billy Wilder en Charles Brackett bewerkten het samen tot een meeslepende scenario. Wilder en Brackett vormden een ijzersterk schrijversduo dat eerder al Ninotchka, Hold Back the Dawn en Ball of Fire had geschreven en na The Lost Weekend nog Sunset Boulevard op de wereld zou loslaten. Brackett (als scenarist en producer) en Wilder (als scenarist, regisseur en producer) zijn meervoudige Oscarwinnaars. Ook voor The Lost Weekend wonnen ze een Academy Award. Hun draaiboek is de perfecte illustratie van hoe je een verhaal omzet in beelden, hoe je toont waar dokter en psychiaters duizenden bladzijden voor nodig hebben, met kleine visuele vondsten en geniale ingevingen die het verhaal niet in de weg staan, maar het ondersteunen en versterken.

Regisseur Billy Wilder liet Marilyn Monroe’s jurk opwaaien in The Seven Year Itch. Daarvoor alleen al verdient hij een standbeeld. Hij is de man die een hele reeks klassiekers maakte in verschillende genres. The Front Page, The Fortune Cookie, Kiss Me Stupid, Irma la Douce, The Apartment, Some Like It Hot, Witness for the Prosecution, The Spirit of St. Louis, Sabrina, Stalag 17 en Double Indemnity is maar een greep uit zijn rijke filmografie. The Lost Weekend is zijn meest natuurlijke en sobere, minst glamoureuze maar absoluut zijn meest menselijke film.

INFO]  Paramount Paramount Paramount


Elke maand stoffen we een filmklassieker af. Surf doorheen het archief om de vorige klassiekers te lezen.

PLANEET CINEMA

Planeet Cinema is een online filmmagazine. We bekijken films zonder grenzen: oud of nieuw, populair of obscuur.

We geven graag nieuw schrijftalent de kans om online te publiceren.

Planeet Cinema beschikt over een uitgebreid archief van meer dan 6.000 artikelen sinds 1993.

 

HOME
RECENSIES
ACHTERGRONDEN
FESTIVALS
KLASSIEKERS

Twitter Facebook

 

THEMA

THEMA - UIT DE KUNST
Vrouw in een mannenwereld


Met de hulp van een historica draaide de Franse regisseur Bruno Nuytten in 1988 een biopic over een van Frankrijks meest bekende vrouwelijke kunstenaars uit de negentiende eeuw. De gelijknamige film vertelt haar tragische levensverhaal begeleid door de dramatische muziek voor hoofdzakelijk strijkers van componist Gabriel Yared.

>>>

THEMA - UIT DE KUNST
De beeldhouwer die niet wou schilderen


Quizvraagje voor bij de barbecue: wat hebben Mozes, Johannes de Doper, Marcus Antonius, Henry VIII, Michelangelo en God de Vader zelve gemeenschappelijk? Antwoord: ze werden allemaal op film vereeuwigd door Charlton Heston.

>>>

THEMA - UIT DE KUNST
Het spanningsveld van de kunstenaar


Een kunstschilder die in de tweede helft van de negentiende eeuw in het zog van het impressionisme op de kunstscène verschijnt, is Auguste Renoir. Deze Fransman die ongeveer 6000 schilderijen maakte, is echter niet de enige kunstenaar die Gilles Bourdos met de film Renoir in de verf zet.

>>>

THEMA - UIT DE KUNST
Genialiteit ondergedompeld in miserie


Quoth the raven: ‘nevermore’. Edgar Allan Poe schreef de beroemde dichtregel in 1845, en sindsdien heeft zijn raaf de populaire cultuur niet meer verlaten. Als zelfs The Simpsons je gedicht opnemen in hun Treehouse of Horrorreeks, weet je dat je het als dichter gemaakt hebt.

>>>

THEMA - UIT DE KUNST
Pop-art tot de tiende macht


Thierry Guetta is een Fransman die in Los Angeles een tweedehands kledingzaak heeft. Via via ontmoet hij een street art-kunstenaar en hij – notoir allesfilmer – springt bij en filmt alles. Meer street art-kunstenaars laten zich filmen. Een idee voor een documentaire is geboren. Maar er is iets loos. Guetta zal niet rusten voor hij alle kunstenaars heeft gefilmd. Hij ontmoet er veel. Maar er ontbreekt er een: Banksy, die intussen wereldberoemd is geworden met zijn ironische street art.

>>>

THEMA - UIT DE KUNST
Wie is er bang van Alfred Hitchcock?


In 2012, meer dan 30 jaar na zijn dood, verschenen er plots twee films over het leven van Alfred Hitchcock. Het mag een wonder zijn dat het zolang geduurd heeft. Hitchcock was een mysterieus man en een gedroomd object voor een biopic.

>>>

UIT HET ARCHIEF

A-Film
MILLIONS
Boyle en zijn religie
>>>