Meteen naar de tekst springen
Warner Bros.

INDEX >> KLASSIEKERS >> DELIVERANCE

DELIVERANCE
This is the weekend they didn't play golf

 

Maarten Breckx | 30/04/2006


Share/Bookmark

Het horrorgenre kent enkele subcategorieën. Zo zijn er slasherfilms, die het van hun gore en smaakloze humor moeten hebben, er zijn tienerhorrorfilms, bekend om hun naïeve blondines en voorspelbare plot en je hebt het subtielere subgenre, dat weet te choqueren door een fijnzinnige en contrasterende mise-en-scène te linken aan enkele als een voorhamer in het gezicht geslingerde scènes. Bij die laatste categorie hoort het pareltje van de Britse scenarist John Boorman zonder enige twijfel thuis. Deliverance zindert na en verloor op de Oscaruitreiking in 1972  eervol van The Godfather, wat op zich geen schande kan genoemd worden.

De vier positivo’s Lewis (Burt Reynolds), Ed (Jon Voight), Bobby (Ned Beatty) en Drew (Ronny Cox) trekken de stad uit om hun vriendschap nog eens op een ouderwetse manier te versterken. Ze hebben even genoeg van het saaie stadsleven en gaan ‘offshore’ om de wildwaterrivier Cahulawassee met een kano te bedwingen alvorens deze door een dam haar brutaliteit zal verliezen en hierbij enkele dorpjes onder water zal zetten. Maar wat een plezierig en sportief uitstapje moest worden ontaardt in een regelrechte afdaling naar primitief leed en vernederend geweld.

De toon wordt bij de opening al meteen gezet. De kijker wordt getrakteerd op een reeks ontploffingen die voorafgaan aan de verdwijning van de eigenlijke protagonist in de prent: de te bedwingen rivier. Dit cinematografisch bevreemdend schouwspel doet al meteen de wenkbrauwen fronsen. Op de eerste dag amuseren de vier zich echter te pletter. De sfeer zit goed, de ontspanning was welgekomen en er wordt uitgekeken naar de verderzetting van hun avontuurlijke trip. Bovendien is het betreden gebied prachtig van natuur en de weelderige beelden ervan versterken de ontspannen sfeer van de eerste beelden.

Maar niet veel later volgt een ontmoeting met de mountain men. De lichtelijk arrogante Bobby waarschuwt zijn metgezellen voor het barbaarse karakter dat deze lokale bevolking vervaarlijk doet overkomen. Toch waagt Ed zich aan een legendarisch Banjoduel met een lokale knaap, wat hem de nodige sympathie oplevert maar desalniettemin de achterdocht rondom doet toenemen. De bewoners van het terrein waarop het viertal zich begeeft heten hen zeker niet welkom, zijn wantrouwig en zien in hen een vertegenwoordiging van het kapitalisme dat hun leefwereld weldra zal verwoesten.

Daags nadien vertrekken Ed en Bobby iets vroeger dan hun twee kompanen en deze keuze zullen ze zich onomkeerbaar beklagen. Ze ontmoeten twee wel zeer bizarre en totaal ontvreemde woudlopers, de ene zonder voortanden, wat zijn bevreemdend overkomen nog versterkt, de ander op agressie belust en de achterdochtigheid zelve. De door angst overvallen Ed en Bobby trachten de twee nog af te schudden maar een confrontatie leidt tot een walgelijke vernedering die de bloederige verderzetting van de film inleidt.

Het gaat om de perverse verkrachtingsscène voor het oog van een verbijsterde Ed (een onvergetelijk lang in beeld gebrachte en traumatische blik van Jon Voight). Boorman confronteert de kijker genadeloos met de in de urbane leefwereld weggeconditioneerde maar in suburbane gemeenschappen des te meer aanwezige oerinstincten en agressieve kern van de mens, die voor en na Deliverance meermaals als thema dienden van een horrorprent (The Texas Chainsaw Massacre anyone?). Het kwartet acht zich geciviliseerd en waant zich op een hoger niveau dan de plaatselijke onontwikkelden, maar als het moet, grijpt het zonder verpinken terug naar barbaars en beestachtig geweld om zichzelf en de band met haar naasten te beschermen.

Toch dankt de film zijn kracht, ook na meer dan dertig jaar, niet alleen aan de mokerslag die deze scène toedient. Boorman had onder meer een ronduit meesterlijke Burt Reynolds ter beschikking die nooit eerder en nooit meer nadien van een dergelijke klasse blijk gaf. Om de kosten van de film te drukken deden alle acteurs hun stunts zelf (zo beklom Voight zelf een rots) en leerden ter plaatse kano varen. Ook werden de lokale bewoners gecast voor de mountain men, wat de betrokkenheid versterkt.Zo weet Boorman op een eenvoudige manier een sfeer over te brengen die nooit tegenstrijdig is maar altijd in balans. De nu en dan amateuristische manier van filmen (we schrijven 1972 en een nachtelijke scène wordt wel heel jammerlijk in beeld gebracht) en de vandaag lichtelijk aan impact verloren maatschappijkritiek doen niets af aan de overtuigingskracht van de dramatische metamorfose die de vier protagonisten ondergaan en dertig jaar later nog steeds overeind blijft.

INFO] Warner Bros. Warner Bros.


Elke maand stoffen we een filmklassieker af. Surf doorheen het archief om de vorige klassiekers te lezen.

PLANEET CINEMA

Planeet Cinema is een online filmmagazine. We bekijken films zonder grenzen: oud of nieuw, populair of obscuur.

We geven graag nieuw schrijftalent de kans om online te publiceren.

Planeet Cinema beschikt over een uitgebreid archief van meer dan 6.000 artikelen sinds 1993.

 

HOME
RECENSIES
ACHTERGRONDEN
FESTIVALS
KLASSIEKERS

Twitter Facebook

 

THEMA

THEMA - UIT DE KUNST
Vrouw in een mannenwereld


Met de hulp van een historica draaide de Franse regisseur Bruno Nuytten in 1988 een biopic over een van Frankrijks meest bekende vrouwelijke kunstenaars uit de negentiende eeuw. De gelijknamige film vertelt haar tragische levensverhaal begeleid door de dramatische muziek voor hoofdzakelijk strijkers van componist Gabriel Yared.

>>>

THEMA - UIT DE KUNST
De beeldhouwer die niet wou schilderen


Quizvraagje voor bij de barbecue: wat hebben Mozes, Johannes de Doper, Marcus Antonius, Henry VIII, Michelangelo en God de Vader zelve gemeenschappelijk? Antwoord: ze werden allemaal op film vereeuwigd door Charlton Heston.

>>>

THEMA - UIT DE KUNST
Het spanningsveld van de kunstenaar


Een kunstschilder die in de tweede helft van de negentiende eeuw in het zog van het impressionisme op de kunstscène verschijnt, is Auguste Renoir. Deze Fransman die ongeveer 6000 schilderijen maakte, is echter niet de enige kunstenaar die Gilles Bourdos met de film Renoir in de verf zet.

>>>

THEMA - UIT DE KUNST
Genialiteit ondergedompeld in miserie


Quoth the raven: ‘nevermore’. Edgar Allan Poe schreef de beroemde dichtregel in 1845, en sindsdien heeft zijn raaf de populaire cultuur niet meer verlaten. Als zelfs The Simpsons je gedicht opnemen in hun Treehouse of Horrorreeks, weet je dat je het als dichter gemaakt hebt.

>>>

THEMA - UIT DE KUNST
Pop-art tot de tiende macht


Thierry Guetta is een Fransman die in Los Angeles een tweedehands kledingzaak heeft. Via via ontmoet hij een street art-kunstenaar en hij – notoir allesfilmer – springt bij en filmt alles. Meer street art-kunstenaars laten zich filmen. Een idee voor een documentaire is geboren. Maar er is iets loos. Guetta zal niet rusten voor hij alle kunstenaars heeft gefilmd. Hij ontmoet er veel. Maar er ontbreekt er een: Banksy, die intussen wereldberoemd is geworden met zijn ironische street art.

>>>

THEMA - UIT DE KUNST
Wie is er bang van Alfred Hitchcock?


In 2012, meer dan 30 jaar na zijn dood, verschenen er plots twee films over het leven van Alfred Hitchcock. Het mag een wonder zijn dat het zolang geduurd heeft. Hitchcock was een mysterieus man en een gedroomd object voor een biopic.

>>>

UIT HET ARCHIEF

Fox
MY SUPER EX-GIRLFRIEND
Superheldin met gevoelens
>>>