Meteen naar de tekst springen
Samuel Goldwyn Company

INDEX >> KLASSIEKERS >> THE BEST YEARS OF OUR LIVES

THE BEST YEARS OF OUR LIVES
Zestig jaar later nog brandend actueel

 

Matthias Van Wichelen | 29/01/2006


Share/Bookmark

Het aanslepende wapengeweld in Irak maakt The Best Years of Our Lives ook in 2006 – zestig jaar na de première – nog relevant. Amerikanen zijn fier over hun oorlogsdaden en -verleden en generen er zich nauwelijks voor om de trukendoos van Hollywood in te schakelen om de geschiedenis bij te kleuren / vervalsen / vanuit het Amerikaanse standpunt te bekijken. Onafhankelijke filmmakers hebben steeds tegengas gegeven, zeker na de traumatische oorlog in Vietnam. Wat de president verzweeg, toonden links geïnspireerde cineasten wel in de late jaren zeventig en in de jaren tachtig. The Best Years of Our Lives is een verre voorloper van Coming Home uit 1978 en toont een sterke verwantschap met Born on the Fourth of July (Oliver Stone, 1989), In Country (Norman Jewison, 1989) en zelfs met Rambo (Ted Kotcheff, 1982).

Gaan de Rambofilms de spectaculaire, gewelddadige en commerciële toer op, in wezen verschilt John Rambo niet veel van de hoofdpersonages uit die andere films: oorlogsveteranen die het moeilijk hebben om zich te herintegreren in de maatschappij na hun terugkeer van het front. Ze zijn gewond: sommigen zijn fysiek verminkt en allemaal zijn ze psychisch zwaar beschadigd.

The Best Years of Our Lives verscheen in 1946, kort na het einde van de Tweede Wereldoorlog. De wereld likte nog de wonden van de bloedigste oorlog ooit. De film is gebaseerd op de roman Glory for Me van MacKinlay Kantor. Kantor vond zijn inspiratie in een reportage die verschenen is in Time Magazine. The Best Years of Our Lives werd een gigantisch commercieel succes, de grootste kaskraker sinds Gone with the Wind. De ironische titel verwijst naar de jaren die mannen in de fleur van hun leven doorbrachten in duikboten en gevechtsvliegtuigen om Europa, Afrika en Azië te bevrijden van de Duitse, Italiaanse en Japanse bezetter. Ze gaven alles op wat ze hadden, riskeerden hun leven en kregen bij hun thuiskomst het deksel op de neus. Terwijl ze een ontvangst als held hadden verwacht en dachten dat hun bedje gespreid was, bleek de realiteit bitter tegen te vallen. Terwijl zij de vijand bevochten, evolueerde de Amerikaanse maatschappij in een rotsnelheid. Alles dat ze kenden, is veranderd. Hun zekerheden zijn weg. Het is niet meer wat het geweest is en het zal nooit meer worden wat het was. Bij thuiskomst blijkt dat hun job is ingenomen door een jongere, goedkopere werkkracht. Ze zijn vervreemd geraakt van hun echtgenotes en hun jonge kinderen zijn groot geworden. Niet alle vrouwen zijn braafjes thuis blijven wachten op hun vechtende man. Ze kregen minnaars, beleefden avontuurtjes van één of twee nachten, zochten een baan en profiteerden van de vrijheid. De ex-soldaten begrijpen die nieuwe wereld niet, de nieuwe wereld begrijpt hen evenmin.

In The Best Years of Our Lives ontmoeten drie oorlogsveteranen elkaar op het vliegtuig richting Boone City. Al Stephenson (Fredric March) is de oudste. Hij is al twintig jaar getrouwd met zijn trouwe echtgenote Milly (Myrna Loy). Hij heeft een mooie, jonge dochter Peggy (de geweldige Teresa Wright) en een zoon Rob (Michael Hall). Fred Derry (Dana Andrews) is een stoere piloot die tijdens zijn legeropleiding trouwde met de mooie feestmuts Marie (Virginia Mayo). Ze kenden elkaar nauwelijks een paar dagen, toen ze trouwden. Fred is erg benieuwd naar zijn echtgenote. Hij heeft haar al die tijd niet gezien. Een vrouw als verrassingspakket. De derde veteraan is matroos Homer Parrish (Harold Russell) die zijn handen verloor in een gevecht. Hij was vóór zijn vertrek de American football held van zijn geboortestad en hij hoopt dat zijn jeugdliefje Wilma (Cathy O'Donnell) niet zal flippen van de twee haken die dienen als handen.

Hun thuiskomst is geen feest. De kinderen van Al zijn groot geworden. Dochter Peggy is geslachtsrijp, een vaststelling die bij iedere vader voor een zware shock zorgt. Zoon Rob heeft een eigen mening gevormd. Het gezinnetje heeft tijdens zijn afwezigheid gewoontes opgebouwd die Al niet kent. Hij is een indringer in zijn eigen leven. Fred vindt op de eerste avond zijn Marie niet en duikt de kroeg in. Daar ontmoet hij opnieuw Al - die zich thuis opgesloten voelde – en Homer die de confrontatie met Wilma nog wat wil uitstellen. De volgende ochtend wordt Fred wakker in het huis van Al en ontmoet hij Peggy. Vanuit het drinkgelag weeft William Wyler de verhalen van Al, Fred en Homer naadloos aan elkaar in een bijna drie uur durende intimistische film. Hij volgt de drie totaal verschillende mannen op hun zoektocht naar werk, liefde en een beetje begrip. De mannen zijn niet allemaal even oud, hun sociale achtergrond is verschillend, hebben een uiteenlopende opleiding en werkervaring. Hun oorlogsverleden smeedt een onbreekbare band tussen hen. Dat, en het besef dat er na een oorlog nooit winnaars zijn, alleen verliezers.

Al krijgt al snel zijn oude pak-en-das-baan in het plaatselijke bankkantoor. Financieel zit hij veilig maar hij raakt gefrustreerd omdat hij zijn lotgenoten oud-strijders niet kan helpen. Die zitten vaak zonder werk. Fred kan slechts het aller- aller- allerlaagste en slechtst betaalde baantje aangeboden in een grootwarenhuis. Homer kan met zijn handicap niet werken. Wyler trekt zo het verhaal open tot het een rijkgeschakeerde, genuanceerde, maar immer wrange milieuschets wordt. Wyler is hard voor de Amerikanen. Hij toont hen van hun meer hypocriete kant: onverschillig en kortzichtig. Fier op de soldaten als ze ver weg aan het front vechten, zonder begrip als diezelfde bejubelde vrijheidsvechters voor hun neus staan en om hulp vragen. Wyler vermijdt politieke standpunten. De film spreekt zich niet uit over de aanpak van de Amerikaanse regering of over de redenen waarom de mannen naar het front zijn gestuurd. The Best Years of Our Lives toont een paar personages en hun strijd na de oorlog. Die personages ondervinden dat er veel obstakels zijn.  De mensen en de obstakels zijn zo goed getekend dat ze symbool kunnen staan voor alle oorlogsveteranen. Of ze nu gevochten hebben in de Tweede Wereldoorlog, Korea, Vietnam, Irak, Somalië of Afghanistan.

Het moeten lange feestdagen zijn geweest ten huize van de legendarische filmproducer Samuel Goldwyn. De klassieker is zijn belangrijkste bijdrage aan de filmgeschiedenis. Hij won maar liefst zeven Oscars. In totaal kreeg de film acht nominaties, alleen die voor beste geluid werd niet verzilverd. Fredric March won de tweede Oscar van zijn leven – de eerste kreeg hij vijftien jaar eerder voor Dr. Jekyll and Mr. Hyde. Harold Russell werd bekroond voor zijn pakkende rol als gehandicapte ex-soldaat. Voor zijn allereerste filmrol kreeg Russell twee Oscars. De eerste voor zijn vertolking zelf, de andere was een ere-Oscar “for bringing hope and courage to his fellow veterans through his appearance.”  Russell was ook in het echte leven zijn handen kwijtgeraakt. Hij was para’s aan het opleiden toen hij bij een explosie beide handen verloor. Hij kreeg de haken die ook in de film een belangrijke rol spelen en werd het hoofdpersonage van een oorlogsdocumentaire over de revalidatie van Amerikaanse soldaten. William Wyler ontdekte hem in die documentaire en liet het scenario herschrijven zodat Russell een rol kon spelen. Wyler en Goldwyn kregen ruzie toen de filmproducer Russell inschreef voor acteerlessen. Wyler zocht net de onbevangen puurheid van de onervaren acteur.

Regisseur William Wyler putte tijdens de opnames uit zijn eigen oorlogsverleden. Tijdens de Tweede Wereldoorlog draaide hij propagandafilms voor de Amerikaanse luchtmacht. Eén van de bekendste gaat over Memphis Belle, het vliegtuig dat ook het onderwerp was van een film uit 1990. Wyler raakte tijdens de oorlog volledig doof aan één oor en halfdoof aan het andere. De regisseur had al vier nominaties gekregen - The Little Foxes, The Letter, Wuthering Heights en Dodsworth - en één Oscar (Mrs. Miniver) gewonnen voor hij begon aan The Best Years of Our Lives. Na deze bekroning werd hij nog vijf keer genomineerd  - The Collector, Friendly Persuasion, Roman Holiday, Detective Story, The Heiress. Zijn derde regieoscar won hij voor Ben-Hur. Filmmonteur Daniel Mandell is een andere Oscarverzamelaar: hij won er drie. Tussen 1946 en 1959 kreeg componist Hugo Friedhofer zeven Oscarnominaties. Hij won enkel voor deze film. Het scenario werd geschreven door Robert E. Sherwood die terecht een Oscar won. Eerder was hij al genomineerd voor het scenario van Rebecca van Alfred Hitchcock.

The Best Years of Our lives is gemaakt door vakmensen en geacteerd door een cast die in die tijd erg populair was maar in de loop der jaren aan bekendheid inboette. Dat heeft het aangename voordeel dat de cast fris oogt en dat aan de gezichten geen verwachtingen zijn gekoppeld. Na een tijdje ontstaat zo de vreemde gedachte dat Teresa Wright en de debuterende Cathy O'Donnell er wel gaan komen als ze maar de juiste films kiezen. The Best Years of Our lives ziet er fantastisch mooi uit, is fenomenaal geacteerd, is een film met een boodschap en verveelt geen seconde. Een filmklassieker zoals filmklassiekers bedoeld zijn.

Samuel Goldwyn Company Samuel Goldwyn Company Samuel Goldwyn Company Samuel Goldwyn Company Samuel Goldwyn Company Samuel Goldwyn Company Samuel Goldwyn Company Samuel Goldwyn Company


Elke maand stoffen we een filmklassieker af. Surf doorheen het archief om de vorige klassiekers te lezen.

PLANEET CINEMA

Planeet Cinema is een online filmmagazine. We bekijken films zonder grenzen: oud of nieuw, populair of obscuur.

We geven graag nieuw schrijftalent de kans om online te publiceren.

Planeet Cinema beschikt over een uitgebreid archief van meer dan 6.000 artikelen sinds 1993.

 

HOME
RECENSIES
ACHTERGRONDEN
FESTIVALS
KLASSIEKERS

Twitter Facebook

 

THEMA

THEMA - UIT DE KUNST
Vrouw in een mannenwereld


Met de hulp van een historica draaide de Franse regisseur Bruno Nuytten in 1988 een biopic over een van Frankrijks meest bekende vrouwelijke kunstenaars uit de negentiende eeuw. De gelijknamige film vertelt haar tragische levensverhaal begeleid door de dramatische muziek voor hoofdzakelijk strijkers van componist Gabriel Yared.

>>>

THEMA - UIT DE KUNST
De beeldhouwer die niet wou schilderen


Quizvraagje voor bij de barbecue: wat hebben Mozes, Johannes de Doper, Marcus Antonius, Henry VIII, Michelangelo en God de Vader zelve gemeenschappelijk? Antwoord: ze werden allemaal op film vereeuwigd door Charlton Heston.

>>>

THEMA - UIT DE KUNST
Het spanningsveld van de kunstenaar


Een kunstschilder die in de tweede helft van de negentiende eeuw in het zog van het impressionisme op de kunstscène verschijnt, is Auguste Renoir. Deze Fransman die ongeveer 6000 schilderijen maakte, is echter niet de enige kunstenaar die Gilles Bourdos met de film Renoir in de verf zet.

>>>

THEMA - UIT DE KUNST
Genialiteit ondergedompeld in miserie


Quoth the raven: ‘nevermore’. Edgar Allan Poe schreef de beroemde dichtregel in 1845, en sindsdien heeft zijn raaf de populaire cultuur niet meer verlaten. Als zelfs The Simpsons je gedicht opnemen in hun Treehouse of Horrorreeks, weet je dat je het als dichter gemaakt hebt.

>>>

THEMA - UIT DE KUNST
Pop-art tot de tiende macht


Thierry Guetta is een Fransman die in Los Angeles een tweedehands kledingzaak heeft. Via via ontmoet hij een street art-kunstenaar en hij – notoir allesfilmer – springt bij en filmt alles. Meer street art-kunstenaars laten zich filmen. Een idee voor een documentaire is geboren. Maar er is iets loos. Guetta zal niet rusten voor hij alle kunstenaars heeft gefilmd. Hij ontmoet er veel. Maar er ontbreekt er een: Banksy, die intussen wereldberoemd is geworden met zijn ironische street art.

>>>

THEMA - UIT DE KUNST
Wie is er bang van Alfred Hitchcock?


In 2012, meer dan 30 jaar na zijn dood, verschenen er plots twee films over het leven van Alfred Hitchcock. Het mag een wonder zijn dat het zolang geduurd heeft. Hitchcock was een mysterieus man en een gedroomd object voor een biopic.

>>>

UIT HET ARCHIEF

RCV Film Distribution
DOOMSDAY
Anarchistische hommage
>>>