Meteen naar de tekst springen
MGM

INDEX >> KLASSIEKERS >> RAGING BULL

RAGING BULL
Eye of the tiger

 

Kenny De Maertelaere | 01/03/2005


Share/Bookmark

Om redenen die ons vooralsnog onbekend lijken, is het genre van de zogenaamde “boksfilm” uitgegroeid tot een volwaardig subgenre dat op de een of andere manier steeds opnieuw succes vindt bij de vaak zelfbewust elitaire filmliefhebbers (onder hen uiteraard de leden van de Academy die over het lot van de oscargenomineerden beslissen). Sinds Rocky’s enthousiaste sprongen op de trappen via de schizofrene gevangenisstraf van The Hurricane tot Ali’s spreekwoordelijke bijensteken hebben al dan niet op waargebeurde feiten gebaseerde boksverhalen filmkijkers ontroerd en geïnspireerd. De ongekroonde koning van het genre (en tevens een van de allerbeste films period) is Martin Scorsese’s Raging Bull uit 1980. 

Het is niet zonder ironie dat we de zevenenzeventigste oscarceremonie aan ons netvlies lieten voorbijtrekken. Toen bleek dat Martin Scorsese’s The Aviator het moest stellen met enkele technische awards (die gelukkig ook prijzen voor de geniale production designer Dante Ferretti en de sinds Raging Bull aan Scorsese trouw gebleven editor Thelma Schoonmaker inhielden) en een oscar voor Cate Blanchetts door velen fel bekritiseerde maar door ons erg gesmaakte vertolking als Katharine Hepburn, keken we met lede ogen toe hoe Clint Eastwood voor zijn Million Dollar Baby de felbegeerde oscars voor de regie én beste film te pakken kreeg. Nu mogen we Clint Eastwoods film nog wel niet gezien hebben, het lijkt ons sterk dat dit drama over een jonge vrouw die de droom koestert een succesvolle bokscarrière uit te bouwen het haalt van The Aviator; een film die lang niet Scorsese’s beste werk is, maar die, gekenmerkt door een onbegrensde ambitie en cinematografisch vernuft, de concurrentie wegblaast. Toch lijkt het erop dat we ons als filmliefhebbers bij de idee van Scorsese als de Eeuwige Verliezer zullen moeten neerleggen, in de veronderstelling dat hem later een Lifetime Achievement Award wacht. Hij verloor eerder voor Gangs of New York maar greep, erger nog, ook voor Goodfellas, The Last Temptation of Christ en Raging Bull als regisseur naast de prijzen. Een mens zou er voor minder frustraties aan overhouden. Als we weten dat Ordinary People, zo’n typische film die enkel illustere bekendheid overhield aan het feit dat hij Raging Bull klopte, destijds bij de oscars Scorsese’s “boksfilm” verdrong, dan stellen we ons toch vragen bij de beweegredenen van de Academy.

Zoals Scorsese momenteel een bijzonder interessante werkrelatie heeft met Leonardo DiCaprio, is hij sinds het prille begin van zijn carrière onafscheidelijk met Robert De Niro. Met de acteur die, vooraleer hij in commerciële niemendalletjes zoals Meet the Fockers en Hide and Seek terechtkwam, als de beste acteur van zijn generatie bestempeld werd, realiseerde Scorsese meesterwerken zoals Taxi Driver, deze Raging Bull, Goodfellas en werkten ze samen aan opvallende producties zoals Mean Streets, het onderschatte The King of Comedy, het niet erg populaire New York, New York; het waanzinnige Cape Fear en Casino. Het is dan ook moeilijk om uit zoveel kwaliteit een hoogtepunt te kiezen maar velen zullen het met ons eens zijn als we de onbetwistbare kwaliteiten van een prent als Raging Bull belichten.

De film vertelt het waargebeurde verhaal van Jake LaMotta, een erg agressieve bokser die triomfeert in de ring maar uiteindelijk het slachtoffer wordt van paranoia, woede en vraatzucht. De film volgt het verloop van LaMotta’s leven en toont hoe hij van een kampioen naar een veel te dikke zelfverklaarde komiek evolueert. Alleen al voor De Niro’s vertolking is deze film meer dan de moeite waard (hij won destijds gelukkig wel een oscar). Zoals het een goede Method Actor betaamt verloor hij zichzelf volledig in de rol, trainde met de echte LaMotta en vocht drie wedstrijden in Brooklyn, waarvan hij er twee won. Ook voor de scènes waarin LaMotta een zwaarlijvige eenzaat wordt, niets meer dan een schaduw van zijn vroegere zelf, werd geen beroep gedaan op uitgebreide make-up of fat suits. De Niro vrat zich vol en het resultaat is nog steeds een van de meest geloofwaardige, maar ook hallucinant reële vertolkingen. Verder zien we ook Joe Pesci als Joey, Jake’s broer, in wat de eerste van voorlopig drie Scorsese-De Niro-Pesci collaboraties is (later werkten ze samen voor Goodfellas en Casino). Pesci, die toen een gefrustreerde jonge acteur was, moest overtuigd worden om aan de film mee te doen (hij werkte aan een muzikale act met zijn collega Frank Vincent, die in Bull ook te zien is als Salvy Batts en later in Goodfellas, Casino en meer recent als Phil Leotardo in The Sopranos opdook). Voor Pesci betekende de film de doorbraak en als Joey, die door Jake verdacht wordt met zijn vrouw naar bed te gaan (wie kan zich De Niro’s angstaanjagend

koele “you fuck my wife?” vergeten?), vult hij zijn tegenspeler perfect aan. In een, ondertussen beruchte scène, breekt De Niro Pesci’s rib als de twee aan het oefenen zijn. Het shot waarin Pesci de pijnscheut door zijn lichaam voelt razen zit in de film.

Ook Cathy Moriarty is uitstekend als Jake’s tweede vrouw Vickie die met de helse jaloezie van haar man geconfronteerd wordt. Haar rol lijkt de ultieme blauwdruk voor alle “emotioneel geteisterde vrouwen” die we later in zoveel biografieën terug zagen (en nog zullen zien). In een kleine “blink and you’ll miss” debuutrol zien we ook nog John Turturro (hij is de “man at table” in de Webster Hall).

Misschien nog meer dan een van De Niro’s vele topmomenten (de man is werkelijk een natuurkracht in deze film; getuige daarvan is onder andere de hartverscheurende scène in de gevangenis waarin hij huilend tegen een muur bokst) is dit een piek in de carrière van Martin Scorsese. De man wordt door kenners niet voor niets de beste naoorlogse cineast genoemd. De film werd nagenoeg perfect geregisseerd en demonstreert Scorsese’s onuitputtelijke talent en diens kennis van het medium. De prachtige openingsgeneriek, met een in slowmotion trainende LaMotta in de ring, zet meteen de juiste toon en de verbluffende, ook al voor een Oscar genomineerde zwartwit fotografie (op een homevideo van LaMotta’s gezin na blijft de film nagenoeg kleurloos) van Michael Chapman is niets minder dan geniaal. Nergens zijn er hardere boksscènes in de ring te bewonderen als in deze film (Norman Jewison ondernam een poging door in The Hurricane de gevechten in het zwartwit te tonen maar kon nergens de herinnering aan Ragin Bull doen vervagen). Scorsese neemt zijn publiek mee de ring in en het publiek wordt bijna in elkaar geramd door de mokerslagen van de boksers. De beroemdste scène is ongetwijfeld die waarin LaMotta zijn tegenstander Sugar Ray Robinson uitdaagt om hem in elkaar te slaan en het resultaat is gruwelijk als we zien hoe LaMotta’s gezicht tot een bloederige pulp gemept wordt. Bloed spat alle kanten op (zelfs op het verbouwereerde, geschokte publiek naast de ring) en een grappig detail is wel dat Scorsese Hershey chocolade gebruikte als bloed.

Het finale moment waarin LaMotta net voor een optreden in zijn nachtclub voor de spiegel een citaat van On The Waterfront opzegt (LaMotta was een grote fan van Brando in die film) is de perfecte apotheose en werd later vaak geïmiteerd en gehuldigd (zie: Boogie Nights).

Hoewel uitgebracht in 1980 is Raging Bull dé film van de jaren ’80. Het is een overweldigend knappe biografie waarin het scenario van Paul Schrader en Mardik Martin (gebaseerd op het boek van LaMotta, Joseph Carter en Peter Savage) nooit in de emotionaliteit wegzakt, de acteurs de rollen van hun leven vertolken en Martin Scorsese; toen uitgeblust, verslaafd aan cocaïne en weinig enthousiast (hij werd door De Niro gevraagd om deze film te realiseren en er wordt beweerd dat hij zo het leven van de regisseur redde), misschien wel zijn beste werk afleverde. Verplichte kost!

MGM MGM MGM


Elke maand stoffen we bij Movie een filmklassieker af. Surf doorheen het archief om de vorige klassiekers te lezen.

PLANEET CINEMA

Planeet Cinema is een online filmmagazine. We bekijken films zonder grenzen: oud of nieuw, populair of obscuur.

We geven graag nieuw schrijftalent de kans om online te publiceren.

Planeet Cinema beschikt over een uitgebreid archief van meer dan 6.000 artikelen sinds 1993.

 

HOME
RECENSIES
ACHTERGRONDEN
FESTIVALS
KLASSIEKERS

Twitter Facebook

 

THEMA

THEMA - UIT DE KUNST
Vrouw in een mannenwereld


Met de hulp van een historica draaide de Franse regisseur Bruno Nuytten in 1988 een biopic over een van Frankrijks meest bekende vrouwelijke kunstenaars uit de negentiende eeuw. De gelijknamige film vertelt haar tragische levensverhaal begeleid door de dramatische muziek voor hoofdzakelijk strijkers van componist Gabriel Yared.

>>>

THEMA - UIT DE KUNST
De beeldhouwer die niet wou schilderen


Quizvraagje voor bij de barbecue: wat hebben Mozes, Johannes de Doper, Marcus Antonius, Henry VIII, Michelangelo en God de Vader zelve gemeenschappelijk? Antwoord: ze werden allemaal op film vereeuwigd door Charlton Heston.

>>>

THEMA - UIT DE KUNST
Het spanningsveld van de kunstenaar


Een kunstschilder die in de tweede helft van de negentiende eeuw in het zog van het impressionisme op de kunstscène verschijnt, is Auguste Renoir. Deze Fransman die ongeveer 6000 schilderijen maakte, is echter niet de enige kunstenaar die Gilles Bourdos met de film Renoir in de verf zet.

>>>

THEMA - UIT DE KUNST
Genialiteit ondergedompeld in miserie


Quoth the raven: ‘nevermore’. Edgar Allan Poe schreef de beroemde dichtregel in 1845, en sindsdien heeft zijn raaf de populaire cultuur niet meer verlaten. Als zelfs The Simpsons je gedicht opnemen in hun Treehouse of Horrorreeks, weet je dat je het als dichter gemaakt hebt.

>>>

THEMA - UIT DE KUNST
Pop-art tot de tiende macht


Thierry Guetta is een Fransman die in Los Angeles een tweedehands kledingzaak heeft. Via via ontmoet hij een street art-kunstenaar en hij – notoir allesfilmer – springt bij en filmt alles. Meer street art-kunstenaars laten zich filmen. Een idee voor een documentaire is geboren. Maar er is iets loos. Guetta zal niet rusten voor hij alle kunstenaars heeft gefilmd. Hij ontmoet er veel. Maar er ontbreekt er een: Banksy, die intussen wereldberoemd is geworden met zijn ironische street art.

>>>

THEMA - UIT DE KUNST
Wie is er bang van Alfred Hitchcock?


In 2012, meer dan 30 jaar na zijn dood, verschenen er plots twee films over het leven van Alfred Hitchcock. Het mag een wonder zijn dat het zolang geduurd heeft. Hitchcock was een mysterieus man en een gedroomd object voor een biopic.

>>>

UIT HET ARCHIEF

Foto: Needcompany/De Filmfabriek
GOLDFISH GAME
Vervelend spelletje
>>>