Meteen naar de tekst springen
Foto: MGM

INDEX >> KLASSIEKERS >> 9 1/2 WEEKS

9 1/2 WEEKS
Dial B for Basinger

 

Ann Leysen | 28/04/2003


Share/Bookmark

Voor wie de ogen al zachtjes dichtkneep bij het aanschouwen van de erotisch getinte scènes uit 9 1/2 Weeks, één goede raad om 2003 heelhuids door te komen: laat seizoen twee van de Amerikaanse reeks Queer as Folk op Kanaal 2 gerust aan je voorbijgaan. De SM-spelletjes en seksscènes waarmee Adrian Lyne de grens van de controversialiteit genadeloos overschreed in 1986, zijn eens om goed mee te lachen wanneer je QAF voorgeschoteld krijgt. Hoe tijden kunnen veranderen, zou je zeggen...

Beste vrienden, vergeet niet dat we zo'n slordige 20 jaar later zijn! Met andere woorden: 9 1/2 Weeks was dé film die je niet mocht missen bij zijn release in 1986. Kim Basinger, Mickey Rourke, ijsblokjes en honing. Dat waren slechts de nodige ingrediënten om de film spicy te maken. En dat was hij ook. De sadomasochistische spelletjes van John (Rourke) mogen vandaag de dag hopeloos achterhaald lijken, het preutse Amerika was er (en is er misschien ook nu nog steeds) niet klaar voor. Toch niet iedereen. Een uitzondering op de regel is Adriaan Lyne, regisseur van het erotisch getint spektakel dat de kijker aangeboden krijgt. Het zal dan ook niemand verbazen dat Lyne afkomstig is uit Engeland. De CV van deze regisseur mag dan wel niet lang zijn, er zitten enkele niet te miskennen kleppers tussen. Foxes (met Jodie Foster) uit 1980 betekende het startschot voor zijn carrière. Een film die enkele jaren later gevolgd werd door het megasucces Flashdance waarin Jennifer Beals het beste van zichzelf geeft. Niet echt onlogisch dat vanaf dat moment de poorten van Hollywood pas echt wijd open gingen voor Lyne. Er volgde een samenwerking met Michael Douglas en Glenn Close voor de verfilming van Fatal Attraction nadat John Carpenter het aanbod afsloeg. Liefde, seks, overspel, partnerruil,... Het lijken dagdagelijkse thema's voor Lyne. Het kan dan ook niemand verwonderen dat we 9 1/2 Weeks in het rijtje terugvinden.

Het script van 9 1/2 Weeks is gebaseerd op het boek van Elisabeth McNeill en werd geschreven door Sarah Kernochan, Patricia Louisianna Knop en - moet het ons nog verbazen - Zalman King. King is geen onbekende als het gaat om seksuele taferelen op het witte doek. Zowel voor als achter de camera staat hij hierom bekend. Op die manier is hij onlosmakelijk verbonden met Two Moon Junction (met een beeldmooie Sherilyn Fenn - je weet wel, Audrey Horne uit Twin Peaks), Wild Orchid (met een lichtjes plastisch gechirurgeerde Rourke) en Red Shoe Diaries. Voor 9 1/2 Weeks was hij enkel creatief met de pen.

9 1/2 Weeks brengt ons het verhaal van John (Rourke) en Elizabeth (Basinger), twee yuppies die wonen en werken in het New York van de jaren '80. Zij werkt in een kunstgalerij en hij... ja hij is gewoon rijk. They meet, they greet en voor Liz het goed en wel beseft, heeft ze een seksuele maar ook destructieve relatie met John. Het is vooral de duistere, onbekende kant van John die Elizabeth te zien krijgt en haar dan ook zonder meer opwindt. Hij geeft niet echt veel van zichzelf prijs. Ze weet niets over zijn leven, wat hij doet om zijn dagen te vullen. Ze weet alleen hoe hij haar zonder problemen in extase kan brengen. En dat lijkt voldoende voor haar, toch voor een tijdje.

Wat vooral opvalt bij het bekijken van 9 1/2 Weeks is het enorm trage tempo waarmee de film vooruit gaat. Het is een opmerkelijk trage film voor zijn tijd. De meeste films uit dezelfde periode vertellen het verhaal op een veel sneller gemonteerde manier. Hier zijn lange shots en lange scènes de regel. Lyne lijkt alle tijd van de wereld te nemen. Daarnaast is het in het bijzonder de prachtige visuele stijl van Adrian Lyne die in het oog springt. De cinematografie is perfect uitgewerkt. De scène met de ijsblokjes is betoverend mooi. Erotisch geladen en subliem in beeld gebracht. Zoals eerder gezegd, neemt Lyne zijn tijd. En dat loont. Het zijn vooral de minuten die vooraf gaan aan bepaalde shots die een scène, zoals bijvoorbeeld die met de ijsblokjes, maken tot wat ze is. Zo speelt Lyne met licht, en het werkt gewoon. John neemt de neemt de lamp, streelt door Liz' haren waardoor het licht er tussendoor schijnt, de witte kat,... De perfecte atmosfeer wordt gecreëerd. Voeg hierbij nog de magistrale score van onder meer Michael Hoenig en het geheel is compleet.

Lyne houdt van contrasten. Contrasten met een betekenis. Let er maar eens goed op. Elizabeth draagt vrijwel altijd kleurrijke kleding, tenzij ze bij John is, dan draagt ze iets zwart of grijs. Net als in 9 1/2 Weeks zien we dit ook in Fatal Attraction. Alex' (Close) outfits evolueren doorheen de film van wit naar zwart. Een hommage aan Dial M for Murder van Hitchcock?

Wat spijtig is, is dat we als kijker niet meer te zien krijgen van Lyne's visuele expertise. Het had nog mooier kunnen zijn. Oorspronkelijk duurde de film bijna drie uur. Lyne nam de taak op zich om enkele relevante thema's binnen het verhaal, zoals die terug te vinden zijn in het boek van Elizabeth McNeil, te verfilmen. Concreet gaat het dan bijvoorbeeld om een zeer expliciete, sadomasochistische scène en een scène waarin Elizabeth oog in oog komt te staan met haar ex-man. Deze scènes eruit laten tot daar aan toe, maar er werd tegelijkertijd maar eventjes geopteerd voor het schrappen van een hele verhaallijn, die nota bene als subplot fungeerde: Elizabeth die met haar depressie worstelt. Waarom Liz zich zomaar overgeeft aan de fantasieën van John is immers nooit echt duidelijk.

Het testpubliek kon de film maar moeilijk verteren. Hij was gewoon te lang met alle gevolgen van dien. Toch mogen we, als Europeaan, niet klagen over het uiteindelijke resultaat. De verschillende markten kregen elk een andere versie gepresenteerd met natuurlijk een heel brave versie voor het conservatieve Amerika (die al iets meer gewaagd bleek bij de release op VHS).

Desire. Infatuation. Obsession. Niet in de US of A !

Elke maand stoffen we bij Movie een filmklassieker af. Surf doorheen het archief om de vorige klassiekers te lezen.

PLANEET CINEMA

Planeet Cinema is een online filmmagazine. We bekijken films zonder grenzen: oud of nieuw, populair of obscuur.

We geven graag nieuw schrijftalent de kans om online te publiceren.

Planeet Cinema beschikt over een uitgebreid archief van meer dan 6.000 artikelen sinds 1993.

 

HOME
RECENSIES
ACHTERGRONDEN
FESTIVALS
KLASSIEKERS

Twitter Facebook

 

THEMA

THEMA - UIT DE KUNST
Vrouw in een mannenwereld


Met de hulp van een historica draaide de Franse regisseur Bruno Nuytten in 1988 een biopic over een van Frankrijks meest bekende vrouwelijke kunstenaars uit de negentiende eeuw. De gelijknamige film vertelt haar tragische levensverhaal begeleid door de dramatische muziek voor hoofdzakelijk strijkers van componist Gabriel Yared.

>>>

THEMA - UIT DE KUNST
De beeldhouwer die niet wou schilderen


Quizvraagje voor bij de barbecue: wat hebben Mozes, Johannes de Doper, Marcus Antonius, Henry VIII, Michelangelo en God de Vader zelve gemeenschappelijk? Antwoord: ze werden allemaal op film vereeuwigd door Charlton Heston.

>>>

THEMA - UIT DE KUNST
Het spanningsveld van de kunstenaar


Een kunstschilder die in de tweede helft van de negentiende eeuw in het zog van het impressionisme op de kunstscène verschijnt, is Auguste Renoir. Deze Fransman die ongeveer 6000 schilderijen maakte, is echter niet de enige kunstenaar die Gilles Bourdos met de film Renoir in de verf zet.

>>>

THEMA - UIT DE KUNST
Genialiteit ondergedompeld in miserie


Quoth the raven: ‘nevermore’. Edgar Allan Poe schreef de beroemde dichtregel in 1845, en sindsdien heeft zijn raaf de populaire cultuur niet meer verlaten. Als zelfs The Simpsons je gedicht opnemen in hun Treehouse of Horrorreeks, weet je dat je het als dichter gemaakt hebt.

>>>

THEMA - UIT DE KUNST
Pop-art tot de tiende macht


Thierry Guetta is een Fransman die in Los Angeles een tweedehands kledingzaak heeft. Via via ontmoet hij een street art-kunstenaar en hij – notoir allesfilmer – springt bij en filmt alles. Meer street art-kunstenaars laten zich filmen. Een idee voor een documentaire is geboren. Maar er is iets loos. Guetta zal niet rusten voor hij alle kunstenaars heeft gefilmd. Hij ontmoet er veel. Maar er ontbreekt er een: Banksy, die intussen wereldberoemd is geworden met zijn ironische street art.

>>>

THEMA - UIT DE KUNST
Wie is er bang van Alfred Hitchcock?


In 2012, meer dan 30 jaar na zijn dood, verschenen er plots twee films over het leven van Alfred Hitchcock. Het mag een wonder zijn dat het zolang geduurd heeft. Hitchcock was een mysterieus man en een gedroomd object voor een biopic.

>>>

UIT HET ARCHIEF

Foto: Artisan Entertainment
THE BLAIR WITCH PROJECT
In het donker, in de nacht
>>>