Meteen naar de tekst springen
Foto: New Line Cinema

INDEX >> KLASSIEKERS >> THE TEXAS CHAIN SAW MASSACRE

THE TEXAS CHAIN SAW MASSACRE
Creatief met hamer en zaag

 

Hans Dewijngaert | 02/06/2002


Share/Bookmark

We zijn dezer dagen wel het een en ander gewoon, maar zelfs nu nog vergt een visie van The Texas Chain Saw Massacre heel wat moed en doorzettingsvermogen. Niet moeilijk dat de inmiddels klassiek geworden cultfilm van Tobe Hooper bij zijn release, nu bijna dertig jaar geleden, voor de nodige commotie zorgde. De man met de moordende kettingzaag werd een icoon in het horrorlandschap.

Je moet als filmmaker al heel erg ver gaan voor je het publiek de zaal uit kunt laten lopen. Tijdens het afgelopen filmfestival van Cannes holden een meute softies de zaal uit tijdens de visie van Gaspard Noé's nieuwe film Irreversible. Ze konden een intens gruwelijke geweldscène en een rauwe verkrachting in een metrostation niet langer aanschouwen. Nieuw is dat fenomeen niet. Filmmakers verkennen graag nieuwe grenzen en proberen vaak uit wat wél en wat níet in een filmzaal kan. Toen The Texas Chain Saw Massacre in 1974 in première ging, liepen de zalen óók leeg. Zoveel gratuit geweld, zoveel horror, dat hóórde gewoon niet in een reguliere bioscoop. De Britse censoren, altijd al scherp met de schaar, hadden dat door en verboden een major release in 1975. Het zou nog eens tien jaar en vele knip- en plakpogingen duren vooraleer The Texas Chain Saw Massacre opnieuw over de filmspoelen mocht rollen. Ook nu nog doet de prent de nodige gemoederen oplaaien. Vreemd en toch ook weer niet. In The Texas Chain Saw Massacre zitten weinig expliciete scènes, maar de suggestie van wat de totaal dolgedraaide Leatherface zijn slachtoffers aandoet, is haast ondraaglijk. Tobe Hooper had zich alvast grondig vergist in de impact die zijn film op het pubiek zou hebben. Hij was er initieel van overtuigd dat TCM wel een PG-rating zou krijgen, het label dat jongeren onder begeleiding van een volwassene zou toelaten. Het zou wel even anders uitdraaien.

Geen seriemoordenaar werd door het medium film beroemder dan The Wisconsin Ghoul, alias Ed Gein, een schijnbaar simpele boer uit Plainfield, Winconsin die op 17 november 1957 opgepakt werd wegens moord. Wat heet. Toen een lokale winkelbediende, Bernice Worden, spoorloos verdwenen was, vond politieman Arthur Schley haar in Geins huis, als een dier aan de voeten opgehangen, het hoofd in een kartonnen doos verstopt, het hart in een plastieken zak op de verwarming pruttelend. Onderzoek wees uit dat Bernice niet de eerste vrouw was die aan de zieke geest van Gein ten prooi was gevallen. In het huis vond men onder meer een kom gemaakt van een menselijke schedel, lampenkappen gemaakt van huiden, een stoel overtrokken met huid, een riem bezet met tepels en een schoendoos waarin Gein geslachtsdelen bewaarde. Tijdens het proces dat volgde bekende Gein slechts twee moorden: die op Bernice Worden en op Mary Hogan, een 54-jarige vrouw die al drie jaar vermist was. Alle andere lijken had Gein van het kerkhof gehaald. Geins daden haalden het wereldnieuws. Amerika stond op zijn kop. Hollywood zou, een beetje macaber maar wel waar, het verhaal van Ed Gein met veel plezier omarmen. Gein stond, naast Leatherface in The Texas Chain Saw Massacre, ook model voor Norman Bates in Psycho, Ezra Cobb in Deranged, en Buffalo Bill in The Silence of the Lambs. Gein zelf zou op 26 juli 1984 aan kanker sterven, 78 jaar oud, seniel en de glazige blik op oneindig, opgesloten in het Mendota Mental Health Institute in Madison.

The Texas Chain Saw Massacre zette Ed Gein op de Hollywood-kaart. Het verhaal opent met een mededeling op de radio dat een vandaal enkele graven heeft geschonden op een kerkhof. Een groepje jongeren, onder leiding van broer en zus Sally en Franklin Hardesty, rijden in een bestelwagen naar de begraafplaats van hun grootvader om te checken of zijn graf nog intact is. In the middle of nowhere vallen ze zonder benzine en voor ze het weten verzeilen ze in een afgelegen boerderij in de handen van een familie losgeslagen kannibalen, geleid door Leatherface. Een voor een zullen ze er ten prooi vallen aan de mensenetende familie.

Het was Tobe Hooper, een documentairemaker die vooral aan de kost kwam als leerkracht, die The Texas Chain Saw Massacre op een blauwe maandag regisseerde. Hooper, onafhankelijk en dus niet in de greep van een studio, ging aan de slag met schier onbekende acteurs, nauwelijks genoeg geld om zijn pelicule te betalen (140.000 dollar) en een waanzinnig krap opnameschema (zes weken). De nood werd een deugd, want juist Hoopers snelle en minimalistische werkwijze leverde de prent een authentieke en documentaire-achtige look op, wat het realisme en dus ook de spanning alleen maar ten goede kwam. The Texas Chain Saw Massacre bracht inmiddels wereldwijd al meer dan 100 miljoen dollar op en kende drie sequels. Voor Hooper zou The Texas Chain Saw Massacre een lucky shot blijken te zijn. Na zijn debuut ontgoochelde hij met Eaten Alive (1976) en Funhouse (1981). Zijn carrière geraakte helemaal in het slob toen geïnsinueerd werd dat niet híj maar wel producer Steven Spielberg de regie voerde voor Poltergeist uit 1982.

The Texas Chain Saw Massacre is zeker schatplichtig aan het werk van George A. Romero (Night of the Living Dead uit 1968) en Wes Craven (Last House on the Left uit 1972), maar werd op zijn beurt een van de invloedrijkste horrorfilms aller tijden. Zonder TCM wellicht geen Halloween, geen Friday the 13th, geen Nightmare on Elm Street en geen Scream. Al jaren spreekt men van een vijfde deel in de serie. De man met het afgrijselijke masker en de dodelijke kettingzaag houdt Hollywood nog steeds in de ban.

PLANEET CINEMA

Planeet Cinema is een online filmmagazine. We bekijken films zonder grenzen: oud of nieuw, populair of obscuur.

We geven graag nieuw schrijftalent de kans om online te publiceren.

Planeet Cinema beschikt over een uitgebreid archief van meer dan 6.000 artikelen sinds 1993.

 

HOME
RECENSIES
ACHTERGRONDEN
FESTIVALS
KLASSIEKERS

Twitter Facebook

 

THEMA

THEMA - UIT DE KUNST
Vrouw in een mannenwereld


Met de hulp van een historica draaide de Franse regisseur Bruno Nuytten in 1988 een biopic over een van Frankrijks meest bekende vrouwelijke kunstenaars uit de negentiende eeuw. De gelijknamige film vertelt haar tragische levensverhaal begeleid door de dramatische muziek voor hoofdzakelijk strijkers van componist Gabriel Yared.

>>>

THEMA - UIT DE KUNST
De beeldhouwer die niet wou schilderen


Quizvraagje voor bij de barbecue: wat hebben Mozes, Johannes de Doper, Marcus Antonius, Henry VIII, Michelangelo en God de Vader zelve gemeenschappelijk? Antwoord: ze werden allemaal op film vereeuwigd door Charlton Heston.

>>>

THEMA - UIT DE KUNST
Het spanningsveld van de kunstenaar


Een kunstschilder die in de tweede helft van de negentiende eeuw in het zog van het impressionisme op de kunstscène verschijnt, is Auguste Renoir. Deze Fransman die ongeveer 6000 schilderijen maakte, is echter niet de enige kunstenaar die Gilles Bourdos met de film Renoir in de verf zet.

>>>

THEMA - UIT DE KUNST
Genialiteit ondergedompeld in miserie


Quoth the raven: ‘nevermore’. Edgar Allan Poe schreef de beroemde dichtregel in 1845, en sindsdien heeft zijn raaf de populaire cultuur niet meer verlaten. Als zelfs The Simpsons je gedicht opnemen in hun Treehouse of Horrorreeks, weet je dat je het als dichter gemaakt hebt.

>>>

THEMA - UIT DE KUNST
Pop-art tot de tiende macht


Thierry Guetta is een Fransman die in Los Angeles een tweedehands kledingzaak heeft. Via via ontmoet hij een street art-kunstenaar en hij – notoir allesfilmer – springt bij en filmt alles. Meer street art-kunstenaars laten zich filmen. Een idee voor een documentaire is geboren. Maar er is iets loos. Guetta zal niet rusten voor hij alle kunstenaars heeft gefilmd. Hij ontmoet er veel. Maar er ontbreekt er een: Banksy, die intussen wereldberoemd is geworden met zijn ironische street art.

>>>

THEMA - UIT DE KUNST
Wie is er bang van Alfred Hitchcock?


In 2012, meer dan 30 jaar na zijn dood, verschenen er plots twee films over het leven van Alfred Hitchcock. Het mag een wonder zijn dat het zolang geduurd heeft. Hitchcock was een mysterieus man en een gedroomd object voor een biopic.

>>>

UIT HET ARCHIEF

(c) RCV
THE LOST CITY
Een balling droomt van zijn stad
>>>