Meteen naar de tekst springen
Foto: Reynolds Pictures

INDEX >> KLASSIEKERS >> PLAN 9 FROM OUTER SPACE

PLAN 9 FROM OUTER SPACE
Flying Saucers Over Hollywood!

 

Hans Dewijngaert | 02/05/2002


Share/Bookmark

Hoewel Hollywood ze met de regelmaat van de klok uitbraakt, heeft niemand iets aan een slechte film. Ergernis, tijdverlies, zonde van het geld. Maar soms zijn films zó slecht dat het weer leuk wordt. De rubberen monsters van Roger Corman bijvoorbeeld of de liters namaakbloed van Lloyd Kaufman zijn altijd wel goed voor lachbuien. Eén film was zó miserabel dat hij het tot klassieker schopte: Plan 9 From Outer Space.

Meet Ed Wood, een bizarre figuur in het filmwereldje. Geboren op 10 oktober 1924 en de luiers nog maar net ontgroeid of het medium film liet hem al niet meer los. Eén figuur beheerste zijn jeugd: Bela Lugosi, de gekke Hongaar die zijn groot filmidool zou worden. Na de Tweede Wereldoorlog waagde Ed Wood zijn kans en trok naar Hollywood, waar producer George Weiss hem de kans gaf om Glen or Glenda te maken, een film gebaseerd op het verhaal van Christine Jorgensen, een vrouw die zich tot man had laten ombouwen. Wood wist voor de film zowaar Bela Lugosi te strikken en maakte er een vreemd pleidooi voor travestie van, alsof hij - zelf travestiet - de wereld een verklaring schuldig was. Het onderwerp alleen al maakte de film tot een van de bizarste van de jaren vijftig.

In 1956 wilde Ed Wood beginnen aan Grave Robbers From Outer Space, een film die moest gaan over buitenaardse wezens die de aarde wilden overnemen. Het grote probleem was echter dat de ster van zijn film, Bela Lugosi, al stierf voor de opnames van de prent goed en wel begonnen waren. Lugosi was in 1927 wereldberoemd geworden met zijn rol als Dracula in de toneelversie van Bram Stokers roman, een rol die hij in 1931 op pelicule opnieuw vertolkte voor Tod Browning. Zijn hele verdere carrière zou Lugosi aan die ene glansrol ophangen, tot hij op 16 augustus 1956, verslaafd aan drugs, aan een hartaanval overleed. Omdat Wood zijn vriend koste wat het kost toch in zijn film wou, smokkelde hij Lugosi's scènes uit de nooit voltooide prent Tomb of the Vampire in de film, aangevuld met wat proefopnames die vlak voor Lugosi's dood voor het huis van Tor Johnson - ex-worstelaar en goede vriend van Wood - gedraaid waren. De rest van Lugosi's scènes werden gespeeld door Tom Mason, de fysiotherapeut van Woods vrouw. Omdat die in de verste verte niet op Lugosi leek, hield hij gedurende heel de film zijn mantel voor zijn gezicht geslagen. De rol van Lugosi's dode vrouw ging naar een andere horrorlegende: Maila Nurmi, beter bekend als Vampira.

Grave Robbers From Outer Space werd uiteindelijk als Plan 9 From Outer Space gereleased en wordt zo'n beetje officieel beschouwd als de slechtste film aller tijden, een veronderstelling die medio 1980 werd bevestigd door een lezersenquête naar aanleiding van het boek The Golden Turkey. Het scenario klopt langs geen kanten, de continuïteitsfouten lopen tegen de honderd, de regie is kinderachtig belachelijk, de speciale effecten zijn lachwekkend, om over het optreden van de acteurs nog maar te zwijgen. Het beroemdst werd wel de voortdurende overschakeling van dag en nacht in scènes die zich eigenlijk op hetzelfde moment afspelen. Dat kwam omdat Ed Wood het kerkhof had laten namaken in een studio met zwarte doeken als achtergrond, terwijl hij de buitenopnames voor diezelfde scène overdag had gefilmd. Omdat de archiefscènes met Bella Lugosi allemaal dagopnames waren, deed zich ook het omgekeerde voor.

Het negende plan uit de titel komt van buitenaardse wezens, die vorige pogingen om de aarde over te nemen mislukt hebben gezien. Deze keer willen ze succes boeken door de doden opnieuw tot leven te wekken. De film opent met een treurende man (gespeeld door Lugosi), wiens vrouw net overleden is. Tijdens de begrafenis flitst er een UFO voorbij. De vrouw herrijst uit de dood en vermoordt de grafdelvers. De oude man sterft wat later in een auto-ongeluk, en ook hij staat op uit de dood. Onder invloed van de buitenaardse wezens, onder leiding van een zekere Eros, gaan ze op zoek naar andere slachtoffers, terwijl politie en leger er alles aan doen om de buitenaardse invasie te stoppen.

Niemand kon Ed Wood verwijten dat hij geld over de balk gooide. De scènes waarin het leger de UFO's beschiet, is materiaal uit een documentaire over de oorlog, waarin de kolonel uit de film door middel van het zogenaamde bluescreen effect ingevoegd werd. Die UFO's vlogen trouwens te pas en te onpas, opgehangen aan touwtjes, voorbij een met witte wolkjes beschilderde achtergrond. De brandende UFO die op het einde ontploft, werd een klassieke scène uit de filmgeschiedenis. Dat Wood nauwelijks een nagel had om aan zijn achterste te krabben, werd ook duidelijk door de andere, uiterst povere decors: de crypte op het kerkhof is van bordkarton en de meubels uit het ruimteschip zijn eigenlijk dezelfde als die in het vliegtuig uit het begin. De wagens en uniformen van de politie waren dan weer wel authentiek. Wood mocht ze van de zoon van een acteur, een politieman, lenen. Uit geldgebrek nam Wood bijna nooit een tweede take van een shot. Waarom zou hij ook? Het eerste vond hij meestal even goed. Hij schoot Plan 9 From Outer Space met 60.000 dollar.

Wood regisseerde na Plan 9 From Outer Space lustig verder. Zijn Revenge of the Dead bleef 23 jaar op de planken liggen omdat hij niet genoeg geld had voor een release. Intussen legde hij zich ook meer toe op het soft-porno genre. De regisseur stierf, naar verluidt zonder geld, op 10 december 1978 in Hollywood aan een hartaanval. Het cultsucces van zijn Plan 9 From Outer Space heeft hij dus niet meer meegemaakt. Dat kwam er in de jaren tachtig en negentig, met een computerspel, de Ed Wood-film van Tim Burton, een musicalversie, en in 1994 zelfs een sequel, Plan 10 From Outer Space. Rest nog de vraag of Plan 9 From Outer Space nu écht de sléchtste film aller tijden is. Wellicht niet. Wood moet een man met visie en verbeelding geweest zijn, die er alles aan deed om zijn dromen te verwezenlijken. Die passie voor het medium film druipt zelfs van Plan 9 From Outer Space af. Wat ons betreft maakt dat de film sowieso beter dan megalomane popcornproducties zonder hart en zonder ziel.

PLANEET CINEMA

Planeet Cinema is een online filmmagazine. We bekijken films zonder grenzen: oud of nieuw, populair of obscuur.

We geven graag nieuw schrijftalent de kans om online te publiceren.

Planeet Cinema beschikt over een uitgebreid archief van meer dan 6.000 artikelen sinds 1993.

 

HOME
RECENSIES
ACHTERGRONDEN
FESTIVALS
KLASSIEKERS

Twitter Facebook

 

THEMA

THEMA - UIT DE KUNST
Vrouw in een mannenwereld


Met de hulp van een historica draaide de Franse regisseur Bruno Nuytten in 1988 een biopic over een van Frankrijks meest bekende vrouwelijke kunstenaars uit de negentiende eeuw. De gelijknamige film vertelt haar tragische levensverhaal begeleid door de dramatische muziek voor hoofdzakelijk strijkers van componist Gabriel Yared.

>>>

THEMA - UIT DE KUNST
De beeldhouwer die niet wou schilderen


Quizvraagje voor bij de barbecue: wat hebben Mozes, Johannes de Doper, Marcus Antonius, Henry VIII, Michelangelo en God de Vader zelve gemeenschappelijk? Antwoord: ze werden allemaal op film vereeuwigd door Charlton Heston.

>>>

THEMA - UIT DE KUNST
Het spanningsveld van de kunstenaar


Een kunstschilder die in de tweede helft van de negentiende eeuw in het zog van het impressionisme op de kunstscène verschijnt, is Auguste Renoir. Deze Fransman die ongeveer 6000 schilderijen maakte, is echter niet de enige kunstenaar die Gilles Bourdos met de film Renoir in de verf zet.

>>>

THEMA - UIT DE KUNST
Genialiteit ondergedompeld in miserie


Quoth the raven: ‘nevermore’. Edgar Allan Poe schreef de beroemde dichtregel in 1845, en sindsdien heeft zijn raaf de populaire cultuur niet meer verlaten. Als zelfs The Simpsons je gedicht opnemen in hun Treehouse of Horrorreeks, weet je dat je het als dichter gemaakt hebt.

>>>

THEMA - UIT DE KUNST
Pop-art tot de tiende macht


Thierry Guetta is een Fransman die in Los Angeles een tweedehands kledingzaak heeft. Via via ontmoet hij een street art-kunstenaar en hij – notoir allesfilmer – springt bij en filmt alles. Meer street art-kunstenaars laten zich filmen. Een idee voor een documentaire is geboren. Maar er is iets loos. Guetta zal niet rusten voor hij alle kunstenaars heeft gefilmd. Hij ontmoet er veel. Maar er ontbreekt er een: Banksy, die intussen wereldberoemd is geworden met zijn ironische street art.

>>>

THEMA - UIT DE KUNST
Wie is er bang van Alfred Hitchcock?


In 2012, meer dan 30 jaar na zijn dood, verschenen er plots twee films over het leven van Alfred Hitchcock. Het mag een wonder zijn dat het zolang geduurd heeft. Hitchcock was een mysterieus man en een gedroomd object voor een biopic.

>>>

UIT HET ARCHIEF

Foto: Warner Bros.
DRIVEN
Rocky op wielen
>>>