Meteen naar de tekst springen
Foto: UIP

INDEX >> ACHTERGRONDEN >> JURASSIC PARK 3

JURASSIC PARK 3
Grensverleggende filmtechnologie

 

Erwin Taets | 06/08/2001


Share/Bookmark

Jurassic Park III bouwt verder op twee films die de grenzen van filmtechnologie en commercieel succes wisten te verleggen, Jurassic Park uit 1993 en The Lost World uit 1997. De eerste film bracht een evolutie teweeg in de special effects-industrie en betekende een mijlpaal in het gebruik van realistische digitale effecten in film.

De film won drie oscars, waaronder één voor de beste special effects, en werd in minder dan geen tijd één van de populairste films aller tijden - tot op de dag van vandaag is hij nog steeds de film met de derde grootste opbrengst ooit, na Titanic en Star Wars - Episode I. Toen de tweede film vier jaar later in de bioscoopzalen kwam, was het bioscooppubliek al bekend met de mogelijkheden van computereffecten en kon de film niet meer prat gaan op de technologische voorsprong die de eerste film had gehad. Toch bleek het publiek uitermate benieuwd naar hoe de avonturen na Jurassic Park verder gingen - in zijn eerste weekend haalde The Lost World 92 miljoen dollar aan bioscoopkaartjes binnen, tot nu toe nog steeds de grootste openingsomzet in de geschiedenis van de cinema.

Erg veel voegt Jurassic Park III daar niet aan toe. Het fenomenale succes van The Lost World maakte een tweede vervolgfilm mogelijk, zo niet noodzakelijk, en de producenten hebben er voor gekozen om het publiek vooral meer van hetzelfde te geven. En het publiek lijkt niet meer te willen. In zijn eerste weekend in de Verenigde Staten haalde Jurassic Park III 50,8 miljoen dollar binnen; weliswaar een pak minder dan de 92 miljoen van The Lost World in 1997 (maar die film werd in een verlengd weekend uitgebracht), maar toch iets meer dan de 50,2 miljoen dollar waarmee de eerste film in 1993 opende. De film, die 92 miljoen dollar heeft gekost, heeft ondertussen zijn kostprijs al terugverdiend en kan de komende weken en maanden overal ter wereld worden uitgebracht vanuit de riante positie dat elke dollar die nu verdiend wordt, een dollar winst is. Niet echt verwonderlijk dus dat er al luid gepraat wordt over een vierde film.

Maar wat is het geheim van het succes van de Jurassic Park-serie? Volgens dinosaurus-ontwerper Stan Winston is het de menselijke fascinatie voor dinosauriërs die van Jurassic Park de meest succesvolle filmfranchise aller tijden heeft gemaakt: 'We zijn al dol op dino's voor zolang als ik me dat kan herinneren. Sinds King Kong in 1933 maken ze een belangrijk deel uit van onze filmgeschiedenis; elk kind dat opgroeit wil meer te weten komen over deze gigantische wezens die ooit op onze aarde rondliepen.' Winston was heel enthousiast over de manier waarop regisseur Joe Johnston de fakkel van Spielberg overnam voor Jurassic Park III: 'Joe is een schitterend filmmaker. Hij heeft veel oog voor detail en hij begrijpt hoe fantasy werkt en welke elementen belangrijk zijn voor een film die drijft op special effects.' Spielberg en Johnston werkten voor het eerst met elkaar samen aan Raiders of the Lost Ark in 1981. Johnston was de art director voor de special effects, en mocht een oscar in ontvangst nemen voor deze film. 'Jurassic Park was een mijlpaal in de filmgeschiedenis op het gebied van special effects,' zegt Johnston. 'Spielberg waarschuwde me dat dit soort films erg moeilijk zijn om te maken, en ik realiseer me nu pas goed hoe waar die uitspraak wel niet was. Maar tegelijk kan het ook echt fun zijn. Er bestaat niet zoiets als een makkelijke film, alleen hebben sommige films meer speeltjes dan andere. Ik denk dat we er in geslaagd zijn om een vervolg te maken dat kan staan naast de eerdere twee, en dat is vooral te danken aan de evolutie die we op special effects-gebied hebben doorgemaakt sinds de release van Jurassic Park.'

Een nieuwe film betekent nieuwe hoofdrolspelers, en dan hebben we het in het geval van Jurassic Park niet alleen over menselijke hoofdrolspelers. Spielberg zelf wou voor de derde film uitpakken met een grotere dinosauriër dan de T-Rex, die in de vorige twee films de slechterik was. Paleontoloog Jack Horner, die al sinds de eerste film aan de reeks meewerkt en wetenschappelijk advies geeft bij de look en feel van de dinosauriërs, suggereerde de Spinosaurus aan Spielberg. 'Heel wat dinosauriërs hebben een silhouet dat heel erg vergelijkbaar is met dat van de Tyrannosaurus Rex,' zegt Johnston, 'en we wilden dat het publiek deze nieuwe dinosauriër herkende als iets nieuws. De Spinosaurus heeft gerekte, smalle kaken, een lange rij tanden en een soort van vin op zijn rug.' 'De Spinosaurus was een vleeseter met de snuit van een krokodil, een rugvin die een beetje leek op die van een Dimetrodon en de woestheid van een T-Rex,' vertelt Horner. 'Het is één van de grootste vleesetende dieren die ooit op deze planeet heeft geleefd. Slechts één gereconstrueerd skelet van een Spinosaurus heeft ooit bestaan, en tijdens de eerste wereldoorlog is het vernietigd in een bombardement. We hebben dus niet veel wetenschappelijke zekerheid over hoe het dier er precies uit moet hebben gezien, alleen suggesties. Maar we weten dat hij een schedel had van ongeveer 2,5 meter en een lichaam dat een kleine twintig meter lang was. Mijn hypothese is dat de T-Rex overigens geen jager was; de T-Rex was een aaseter. De Spinosaurus was de echte killer onder de dinosauriërs.'

De Spinosaurus mocht op papier dan wel een spectaculaire uitdager van de T-Rex zijn, om hem op het witte doek te doen verschijnen bracht hij ook heel wat meer moeilijkheden met zich mee. Winston maakte een Spinosaurus-model van 13 meter lang, het grootste model dat Winston ooit voor een Jurassic Park-film creëerde. 'Als je een dinosauriër met levensechte expressie wil,' vertelt Joe Johnston, 'dan is er geen twijfel mogelijk - Stan Winstons modellen krijgen het voor mekaar. Maar wil je ze iets fysieks laten doen, dan komen er computereffecten aan te pas.' Het grote voordeel van werken met Winstons modellen op de set, is dat de acteurs en actrices kunnen spelen tegen een echte dinosauriër in plaats van tegen stok die omhoog gehouden wordt en waar later een digitale dinosauriër overheen getekend wordt. Dat maakt het makkelijker voor de acteurs om hun tegenspeler in te beelden en waarheidsgetrouwe reacties te creëren. 'Samen met Jack Horner maakte ik eerst een maquette op schaal 1/16,' vertelt Winston. 'Aan de hand van die maquette gingen we na hoeveel extra detail nodig was om de dinosauriër levensecht te maken. Aan de hand van die informatie creërden we een tweede model, deze keer op schaal 1/5. Dit laatste model werd vervolgens uitvergroot tot het 13 meter lange, 13.000 kilogram wegende monster dat we uiteindelijk op de set hebben gebruikt. De bouw van het Spinosaurus-model heeft in totaal tien maanden in beslag genomen.'

De animatronic-modellen werden bestuurd door een groep poppenspelers. Met een soort joystick konden twee groepen poppenspelers (zes personen voor de T-Rex en de Spinosaurus, vier personen voor de Velociraptors) de modellen tot leven brengen. Net als de T-Rex kregen de Velociraptors in Jurassic Park III een face-lift, gebaseerd op nieuwe wetenschappelijke ontdekkingen. 'Elk jaar ontdekken we wel iets nieuws,' vertelt Jack Horner, 'en nu zijn we er bijvoorbeeld achtergekomen dat Velociraptors er wellicht heel anders uitzagen dan de manier waarop we ze in de eerste twee films hebben afgebeeld. We hebben bewijzen gevonden voor het feit dat ze veren, of veerachtige structuren hadden en we hebben die bewijzen verwerkt in een nieuwe look voor de raptors.' De vliegende dinosauriër op het eind van de film, de Pteranodon, heeft nooit bestaan. 'We baseerden ons een beetje op de Pterosaur, maar we wilden het monster dingen laten doen die de Pterosaur nooit had kunnen doen. Omdat we geen wetenschappelijk onverantwoorde dingen wilden laten zien, hebben we ervoor gekozen een nieuwe dinosauriër te creëren.'

De bewegingen die niet met Winstons modellen konden worden uitgevoerd, werden door ILM in de vorm van digitale effecten toegevoegd. 'Jurassic Park III is, net zo min als zijn voorgangers, een film die helemaal in de computer is ontstaan. Als je dat doet, dan eindig je met iets als Toy Story,' vertelt special effects-technicus Lantieri. 'Computers zijn nog niet geavanceerd genoeg om binnen de productietijd van een film als Jurassic Park III te realiseren wat we kunnen realiseren met de modellen van Stan Winston. Als je dinosauriërs iets fysieks wil laten doen - lopen, springen, duiken - dan kun je niet zonder digitale effecten. Maar voor al de rest hebben we steeds eerst geprobeerd of we het niet met schaalmodellen konden realiseren.'

Jurassic Park III werd opgenomen in september 2000 op de eilanden Oahu, Molokai en Kauai in Hawaï. Nadien verhuisde de productie naar Universal Studios in Hollywood, waar in één van de grootste filmsets ter wereld een tropisch regenwoud werd nagebouwd. Decorbouwer Ed Verreaux construeerde een spectaculaire filmset met mist en wind die precies dezelfde look en feel had als de eilandenjungles. Joe Johnston vertelt zelf hoe zeer hij onder de indruk was van het werk van Vereaux: hoewel meer dan drie kwart van de film binnen is opgenomen, geeft hij zelf achteraf toe vaak niet eens meer te beseffen welke stukken film binnen of in Hawaï zijn opgenomen.

Jurassic Park III is in diverse opzichten een breuk met de vorige twee films: een nieuwe regisseur, een nieuw productieteam, nieuwe scenarioschrijvers, een nieuwe muziekcomponist. Maar in zijn technische complexiteit blijft Jurassic Park III de traditie van Jurassic Park en The Lost World trouw: de derde film van de reeks is opnieuw een staaltje van hoogtechnologische filmmakerij.

PLANEET CINEMA

Planeet Cinema is een online filmmagazine. We bekijken films zonder grenzen: oud of nieuw, populair of obscuur.

We geven graag nieuw schrijftalent de kans om online te publiceren.

Planeet Cinema beschikt over een uitgebreid archief van meer dan 6.000 artikelen sinds 1993.

 

HOME
RECENSIES
ACHTERGRONDEN
FESTIVALS
KLASSIEKERS

Twitter Facebook

 

THEMA

THEMA - UIT DE KUNST
Vrouw in een mannenwereld


Met de hulp van een historica draaide de Franse regisseur Bruno Nuytten in 1988 een biopic over een van Frankrijks meest bekende vrouwelijke kunstenaars uit de negentiende eeuw. De gelijknamige film vertelt haar tragische levensverhaal begeleid door de dramatische muziek voor hoofdzakelijk strijkers van componist Gabriel Yared.

>>>

THEMA - UIT DE KUNST
De beeldhouwer die niet wou schilderen


Quizvraagje voor bij de barbecue: wat hebben Mozes, Johannes de Doper, Marcus Antonius, Henry VIII, Michelangelo en God de Vader zelve gemeenschappelijk? Antwoord: ze werden allemaal op film vereeuwigd door Charlton Heston.

>>>

THEMA - UIT DE KUNST
Het spanningsveld van de kunstenaar


Een kunstschilder die in de tweede helft van de negentiende eeuw in het zog van het impressionisme op de kunstscène verschijnt, is Auguste Renoir. Deze Fransman die ongeveer 6000 schilderijen maakte, is echter niet de enige kunstenaar die Gilles Bourdos met de film Renoir in de verf zet.

>>>

THEMA - UIT DE KUNST
Genialiteit ondergedompeld in miserie


Quoth the raven: ‘nevermore’. Edgar Allan Poe schreef de beroemde dichtregel in 1845, en sindsdien heeft zijn raaf de populaire cultuur niet meer verlaten. Als zelfs The Simpsons je gedicht opnemen in hun Treehouse of Horrorreeks, weet je dat je het als dichter gemaakt hebt.

>>>

THEMA - UIT DE KUNST
Pop-art tot de tiende macht


Thierry Guetta is een Fransman die in Los Angeles een tweedehands kledingzaak heeft. Via via ontmoet hij een street art-kunstenaar en hij – notoir allesfilmer – springt bij en filmt alles. Meer street art-kunstenaars laten zich filmen. Een idee voor een documentaire is geboren. Maar er is iets loos. Guetta zal niet rusten voor hij alle kunstenaars heeft gefilmd. Hij ontmoet er veel. Maar er ontbreekt er een: Banksy, die intussen wereldberoemd is geworden met zijn ironische street art.

>>>

THEMA - UIT DE KUNST
Wie is er bang van Alfred Hitchcock?


In 2012, meer dan 30 jaar na zijn dood, verschenen er plots twee films over het leven van Alfred Hitchcock. Het mag een wonder zijn dat het zolang geduurd heeft. Hitchcock was een mysterieus man en een gedroomd object voor een biopic.

>>>

UIT HET ARCHIEF

Warner Bros.
THE BIG RED ONE: THE RECONSTRUCTION
Een klassieker hersteld
>>>